Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Cuba với nền văn hoá đậm dấu ấn Taíno

Duy Ly - 15:10, 23/06/2022

Ở nửa bên kia bán cầu, đất nước Cuba được biết đến với nền văn hoá đặc sắc, có sự hoà trộn, tiếp thu nhiều nền văn hoá trên thế giới. Song song với đó, người dân Cuba luôn có ý thức gìn giữ những truyền thống văn hoá bản địa, trong đó có văn hoá đậm dấu ấn của người Taíno - một trong những nền văn hoá quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống người Cuba hiện nay.

Hình ảnh mô tả người Taíno cổ
Hình ảnh mô tả người Taíno cổ

Thổ dân Taíno sinh sống chủ yếu ở khu vực biển Caribean (Ca-ri-bê) từ năm 1200 đến 1500 sau Công nguyên. Khi nhà thám hiểm Christopher Columbus đến đảo Guanahani (một hòn đảo ở Bahamas, là vùng đất đầu tiên ở Châu Mỹ được nhìn thấy và ghé thăm trong chuyến đi đầu tiên của Christopher Columbus vào 12/10/1492), ông đã chạm trán với người Taíno, những người mà ông mô tả trong các bức thư là “vẫn khỏa thân như ngày họ được sinh ra”.

Taíno có hệ thống tôn giáo, chính trị và xã hội phân cấp phức tạp. Vào thời điểm Columbus khám phá, người Taíno là những người bản địa đông nhất ở Caribê và sinh sống ở những nơi ngày nay là Cuba, Jamaica, Haiti, Cộng hòa Dominica, Puerto Rico và Quần đảo Virgin. Đến năm 1550, người Taíno gần như tuyệt chủng, nhiều người đã phải chống chọi với căn bệnh đậu mùa và cuộc chinh phạt của thực dân Tây Ban Nha. Tuy nhiên, người Taíno không biến mất hoàn toàn, họ vẫn còn ảnh hưởng trong tín ngưỡng, tôn giáo, ngôn ngữ và âm nhạc của các nền văn hóa vùng Caribe, trong đó có Cuba.

Hình ảnh Christopher Columbus chạm trán với người Taíno khi ông lần đầu đặt chân đến vùng đất này
Hình ảnh Christopher Columbus chạm trán với người Taíno khi ông lần đầu đặt chân đến vùng đất này

Cái tên Cuba ngày nay thực chất bắt nguồn từ ngôn ngữ Taíno, nghĩa là nơi đất dồi dào màu mỡ. Tại vùng El Güirito, thuộc tỉnh Holguín và khu vực La Caridad de los Indios thuộc Vườn Quốc gia Sierra del Cristal, người dân nơi đây có vẻ ngoài khác biệt so với những nơi khác trong khu vực. Họ có khuôn mặt vuông, gò má cao, da nâu đỏ đặc trưng. Nhiều người sinh sống trong những ngôi nhà mái lợp lá cọ, canh tác nông nghiệp truyền thống như người Taíno cổ. Trong các nghi lễ với người đã khuất, họ thường duy trì phong tục xát vỏ ốc xà cừ trên bề mặt ngôi mộ để xua đuổi ma quỷ và cái xấu.

Cuba ngày nay không chỉ công nhận mà còn chú trọng gìn giữ những nét văn hóa truyền thống của người Taíno. Không những vậy, họ còn tìm cách để quảng bá rộng rãi văn hoá đặc sắc này đến du khách, thúc đẩy phát triển du lịch. Đến với Cuba, du khách sẽ được thưởng thức ẩm thực đặc sắc đậm chất Taíno. Các thành phần chính trong các món ăn chủ yếu là dầu dừa, sữa, annatto (một loại màu thực phẩm được làm từ hạt của cây achiote chủ yếu trồng ở Trung và Nam Mỹ), rau mùi và các loại gia vị khác. Tại đây, bạn cũng có thể thưởng thức Chorote, một thức uống truyền thống được làm từ cacao, nước cốt dừa và bột vỏ hạt mã đề.

Bên cạnh ẩm thực, những giai điệu của âm nhạc truyền thống “Kiribá - Nengón” cùng với những điệu nhảy đã quyến rũ những vị khách đến với Cuba. Các nhạc công ở địa phương sẽ sử dụng những nhạc cụ truyền thống như Guayo, Maracas, Marimbula, Bongo, Tres… để chào đón du khách, sau đó các vũ công sẽ đến mời họ nhảy và rồi bữa tiệc chào mừng bắt đầu mang theo niềm vui ngập tràn.

Các nhạc công địa phương đang chơi nhạc cụ truyền thống của người Taíno để chào đón du khách đến với Cuba
Các nhạc công địa phương đang chơi nhạc cụ truyền thống của người Taíno để chào đón du khách đến với Cuba

“Âm nhạc Kiribá - Nengón và văn hóa ẩm thực của chúng tôi bắt nguồn từ đời sống của người nông dân Taíno. Cả hai đều ra đời từ trước khi nhà thám hiểm Columbus đặt chân tới Cuba”, bà Teresa Roché Lore, thành viên một nhóm nhạc truyền thống giải thích.

Là một người dành phần lớn thời gian cuộc đời để nghiên cứu về người Taíno, ông Alejandro Hartmann Matos - nhà sử học ở thành phố Baracoa, ước tính có ít nhất 4.000 người Cuba mang trong mình gen di truyền kế thừa từ thổ dân Taíno. Theo ông Matos, tỷ lệ trung bình những người có gen di truyền Taíno là 8% trên toàn quốc và hơn 15% ở các tỉnh phía đông Cuba. “Nhiều người trong các cộng đồng khác có dòng máu Taíno như chúng tôi đều tự hào về di sản của mình”, ông Isolino Cobas Romero, một người nông dân sống tại El Güirito nói.

Hiện tại, người dân El Güirito đã được hưởng các dịch vụ công của nhà nước như phòng khám, trường học và các khu nhà định cư mới. Nhưng phong cách sống của cộng đồng vẫn duy trì nhiều nghi lễ cổ xưa theo giá trị tinh thần của người Taíno. Họ vẫn cầu nguyện Mặt trời, Mặt trăng và Đất Mẹ ban phước trước khi thu hoạch, hoặc lấy vỏ và lá cây làm phương thuốc chữa bệnh.

Hơn 8% người Cuba có gen Taíno
Hơn 8% người Cuba có gen Taíno

“Thực dân Tây Ban Nha có thể đã làm biến mất phần lớn tổ tiên của chúng tôi, nhưng họ không thể xóa bỏ được gốc rễ người Taíno. Chúng tôi sẽ không để truyền thống tốt đẹp này mai một”, ông Francisco Ramírez Rojas (82 tuổi), người đứng đầu gia tộc Rojas Ramírez, một gia đình mang dòng máu Taíno cho biết. 

Không chỉ truyền lại kiến ​​thức và phong tục Taíno cho con cháu mình, ông Francisco khẳng định, việc tổ chức những trải nghiệm âm nhạc và ẩm thực bản địa tại El Güirito là một cách hữu hiệu để vừa bảo tồn văn hóa truyền thống, vừa mang lại thu nhập cho người dân địa phương.

Tin cùng chuyên mục
Phó Chủ tịch nước dự lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Phó Chủ tịch nước dự lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Sáng ngày 30/6, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã thay mặt Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Tổng thống Philippines nhiệm kỳ 2022-2028, tổ chức tại Thủ đô Manila.
Tin nổi bật trang chủ
Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách và phát huy vai trò Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS khu vực Tây Bắc

Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách và phát huy vai trò Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS khu vực Tây Bắc

Ngày 1/7, tại Sơn La, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với Ban Dân vận Trung ương và UBND tỉnh Sơn La tổ chức Hội thảo “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách và phát huy vai trò của Người có uy tín trong đồng bào DTTS khu vực Tây Bắc”.
Sáng 2/7: Cả nước có 9.689.663 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Sáng 2/7: Cả nước có 9.689.663 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 1 giờ trước
Đến sáng 2/7, tính từ đầu dịch, cả nước có 10.747.397 ca nhiễm COVID-19 trong đó có 9.689.663 ca COVID-19 đã khỏi bệnh.
Công điện của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung ứng phó bão số 1 và mưa lũ

Công điện của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung ứng phó bão số 1 và mưa lũ

Tin tức - PV - 23:21, 01/07/2022
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 564/CĐ-TTg ngày 1/7/2022 yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung ứng phó bão số 1 và mưa lũ.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ kết thúc tốt đẹp chuyến thăm hai nước châu Âu

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ kết thúc tốt đẹp chuyến thăm hai nước châu Âu

Thời sự - PV - 23:17, 01/07/2022
Chiều 1/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã về đến Sân bay quốc tế Nội Bài, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Hungary, Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland từ ngày 26 - 30/6, theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér, Chủ tịch Hạ viện Anh Lindsay Hoyle và Chủ tịch Thượng viện Anh John Mcfall.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre

Thời sự - PV - 23:13, 01/07/2022
Tiếp tục chương trình công tác tại Bến Tre, chiều 1/7, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chủ trì buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh.
Thông tin khẩn về cơn bão số 1 - CHABA

Thông tin khẩn về cơn bão số 1 - CHABA

Tin tức - T.Minh - 20:51, 01/07/2022
Từ ngày 30/6, áp thấp nhiệt đới trên khu vực Bắc Biển Đông đã mạnh lên thành bão, cơn Bão số 01 năm 2022 và có tên quốc tế là CHABA.
Thủ tướng thăm lực lượng vũ trang tỉnh Đắk Lắk, yêu cầu luôn sẵn sàng chiến đấu ở mức cao nhất

Thủ tướng thăm lực lượng vũ trang tỉnh Đắk Lắk, yêu cầu luôn sẵn sàng chiến đấu ở mức cao nhất

Thời sự - PV - 19:55, 01/07/2022
Chiều ngày 1/7, trong chương trình công tác tại Đắk Lắk, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc, động viên cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk và Công an tỉnh Đắk Lắk.
Cà Mau: Khi người tham gia bảo hiểm làm tuyên truyền viên

Cà Mau: Khi người tham gia bảo hiểm làm tuyên truyền viên

Xã hội - M. Ngân - H.Diễm - 19:46, 01/07/2022
Để triển khai thực hiện tốt chính sách bảo hiểm theo đúng phương châm “Bảo hiểm toàn dân” và để người dân hiểu được ai là công dân hợp pháp, đều có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, BHYT thời gian qua, nhiều cấp ủy, chính quyền cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã chủ trương vận động chính những người đã tham gia bảo hiểm làm tuyên truyền viên, qua đó mang lại hiệu quả tích cực trong phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, BHYT.
Thủ tướng: Kiểm soát bằng được tiến độ dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột

Thủ tướng: Kiểm soát bằng được tiến độ dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột

Thời sự - PV - 19:28, 01/07/2022
Chiều ngày 1/7, trong chuyến công tác tại Đắk Lắk, Thủ tướng Phạm Minh Chính và đoàn công tác đã khảo sát hướng tuyến dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột và đoạn đường kết nối từ điểm cuối tuyến cao tốc này với đại lộ Đông Tây của Tp. Buôn Ma Thuột.
Hiệp hội Nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh hợp tác, khảo sát hang động ở Quảng Bình

Hiệp hội Nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh hợp tác, khảo sát hang động ở Quảng Bình

Du lịch - Khánh Ngân - 18:55, 01/07/2022
UBND tỉnh Quảng Bình và Hiệp hội Nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh vừa ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong công tác nghiên cứu, khảo sát, khám phá các hang động tại Quảng Bình.
Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình vùng DTTS: Cần hoàn thiện hệ pháp luật để giải quyết vấn đề tận gốc (Bài cuối)

Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình vùng DTTS: Cần hoàn thiện hệ pháp luật để giải quyết vấn đề tận gốc (Bài cuối)

Xã hội - Hồng Phúc - 18:51, 01/07/2022
Mối quan hệ gia đình trong xã hội hiện nay có nhiều sự thay đổi lớn, thế nên những hành vi bạo lực gia đình (BLGD) cũng ngày càng phức tạp, khó xử lý. Do đó, cần có những thay đổi, bổ sung các quy định cụ thể, đủ mạnh để nâng cao tính răn đe của pháp luật, xử lý đúng người, đúng việc, giải quyết tận gốc vấn nạn BLGĐ.