Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Gặp nghệ nhân “xứ ta” gần 60 năm gắn bó với nghề làm kèn Tây

Vũ Mừng - 10:02, 08/07/2024

Ở Nam Định người chơi được kèn Tây không hiếm. Hầu hết các giáo xứ, giáo họ trong tỉnh có đến 25% dân số theo đạo Công giáo này đều có hội kèn, mỗi hội có từ vài chục đến cả trăm người. Nhưng vừa chơi được kèn vừa làm ra được những chiếc kèn đồng vốn có xuất xứ từ phương Tây, thì chỉ có người dân xứ đạo Phạm Pháo (xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định).

Từ thành phố Nam Định, xuôi theo tỉnh lộ 490C, vượt cầu phao Ninh Cường chúng tôi tìm tới xã Hải Minh để thăm ông Nguyễn Văn Cường, người có thâm niên lâu năm nhất trong nghề làm kèn tại làng Phạm Pháo. 

Điều thú vị là tất thảy những người đã và đang gắn bó với nghề làm kèn, đều được người dân trân trọng nhắc tới với hai từ nghệ nhân. Và khi được vào tham quan không gian làm việc của nghệ nhân Nguyễn Văn Cường - nơi có hàng ngàn cây kèn đang trong các công đoạn chế tác, mới thấy được vì sao người dân lại trân trọng và quý mến những người thợ làm kèn như thế!

Nghệ nhân Nguyễn Văn Cường và con trai Nguyễn Trung Kiên tỉ mẩn bên những cây kèn
Nghệ nhân Nguyễn Văn Cường và con trai Nguyễn Trung Kiên tỉ mẩn bên những cây kèn

Giáo xứ Phạm Pháo có lịch sử hình thành lâu đời, thuộc địa bàn xã Hải Minh, với cả chục giáo họ. Mới đây, một số giáo họ thuộc xứ Phạm Pháo đã phát triển, nâng cấp thành các giáo xứ mới như: Trại Đáy, Tân Bồi, Nam Hòa…

Ngay từ năm 1908, xứ đạo Phạm Pháo đã xây dựng ngôi thánh đường khá nguy nga. Cùng khoảng thời gian này, xứ đạo đã thành lập đội kèn đồng mà mọi người quen gọi là đội nhạc “Tây” vì nó vốn được du nhập từ phương Tây. Trong quá trình sử dụng lâu ngày có chiếc bị hư hỏng và sẽ khá nhiêu khê nếu muốn tìm nơi sửa chữa. Từ đó, ngoài biết cách chơi kèn Tây thành thạo, một số cá nhân ở Phạm Pháo đã mày mò để có thể tìm ra “bệnh” của những chiếc kèn đồng.

Trước đây, nhiều người ở bên ngoài do tìm hiểu không kỹ nên hay nói rằng, ở Phạm Pháo cả làng cùng làm kèn đồng nhưng không phải thế. Nghề chính của người dân ở đây là sản xuất, buôn bán đồ gỗ mỹ nghệ, đồ đồng và cả đồng hồ cổ cùng nhiều dịch vụ khác. Thực tế từ xưa đến nay, ở Phạm Pháo chỉ có gia đình 3 anh em ruột của ông là Nguyễn Văn Đông, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Văn Phương nối nghiệp cha làm kèn đồng, ngoài ra còn có gia đình một người em con chú ruột của ông là Nguyễn Văn Hưởng cùng làm.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Cường là thế hệ thứ 4 trong gia đình tiếp nối và theo đuổi nghề
Nghệ nhân Nguyễn Văn Cường là thế hệ thứ 4 trong gia đình tiếp nối và theo đuổi nghề

Với gần 60 năm theo nghề, nghệ nhân Nguyễn Văn Cường bộc bạch rằng, nghề làm kèn đồng đến với ông như một duyên cơ. Hay như cách nói của ông là “bề trên đã chấm sổ” cho ông sau này thành người sản xuất kèn. Ông là thế hệ thứ 4 trong gia đình tiếp nối và theo đuổi nghề.

Điểm làm nên nét riêng của kèn đồng Phạm Pháo, là hầu hết các công đoạn đều được thực hiện thủ công mà không cần đến các thiết bị máy móc hiện đại. Trong hầu hết các loại kèn, người thợ làng Phạm Pháo chỉ cần đến chiếc máy cán đồng và máy hàn, là có thể làm được những loại kèn một thời vốn phải nhập từ phương Tây.

Đến nay, những người nặng lòng với kèn như nghệ nhân Nguyễn Văn Cường có thể làm đến hàng chục loại kèn như Clarinet, Saxophones, Trumpet, Alto Saxophones, Trombone, Baritone, Bass, Tubas… đặc biệt là chiếc Helicon cho âm trầm đáng nể.

Kèn Phạm Pháo chỉ thua kém kèn nhập ngoại về độ bóng bẩy, nhưng điều đó không ảnh hưởng tới chất lượng âm thanh, bởi người thợ kèn Phạm Pháo có thể bảo đảm tất cả các yêu cầu của kèn một cách chuẩn xác.

Một đội kèn Tây tại xứ Đạo tại mảnh đất Hải Hậu, Nam Định.
Một đội kèn Tây tại xứ Đạo ở Hải Hậu, Nam Định

Thông thường mỗi chiếc kèn Tây có từ 180 đến 250 chi tiết, trong đó có bộ phím cần phải kín như chiếc xi lanh nhưng cũng phải nhẹ nhàng, trơn tru để dễ bấm. Các loại kèn đồng giống nhau ở điểm đều có bộ hơi gồm 3 quả pháo, mỗi quả có 6 lỗ tạo ra các nốt nhạc.

Trong quá trình chế tác, khâu khó nhất vẫn là chế tạo quả pháo và bộ phím. Ngoài sự lành nghề, người thợ còn phải có cả kiến thức về âm nhạc và quan trọng nhất là đôi tai phải có độ thẩm âm tinh tế để nắm bắt được các biến tấu của thanh âm.

Nhắc đến kèn đồng, ông Cường không ngần ngại mà thổ lộ rằng, chẳng có gì vui và hạnh phúc hơn khi con cái trong gia đình đều yêu thích và đam mê kèn Tây.

Anh Nguyễn Trung Kiên (28 tuổi) là một trong số những người con trai của nghệ nhân Nguyễn Văn Cường quyết chí theo cha làm nghề. Tay nâng niu một cây Alto Saxophones, Kiên nhoẻn miệng cười khoe: "Có lẽ em là người thợ làm kèn trẻ nhất của mảnh đất này anh ạ. Không chỉ với bản thân em mà với tất cả những người lớn lên ở xứ đạo, cây kèn đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong các Thánh lễ”.

Có thể nói, hơn bất cứ người nào hết - có lẽ người làng Phạm Pháo chính là người yêu kèn nhiều nhất của vùng đất Nam Định này!

Tin cùng chuyên mục
Sự sống nơi rừng xanh Quảng Trị: Rừng “trả phí” cho người ( Bài 2)

Sự sống nơi rừng xanh Quảng Trị: Rừng “trả phí” cho người ( Bài 2)

Giữ cây cho rừng bằng quản lý, bảo vệ, ươm trồng, trả cây cho rừng, thế nên, rừng đang trả ơn cho người bằng môi trường sống trong xanh, bằng tín chỉ carbon, bằng phí dịch vụ môi trường…; Ngẫm ra, sống dựa vào thiên nhiên, tôn trọng thiên nhiên cũng chính là một triết lí về sống xanh trong giai đoạn biến đổi khi hậu toàn cầu như hiện nay.
Tin nổi bật trang chủ
Đại sứ Hùng Ba: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là đồng chí thân thiết, người bạn chân thành của Đảng Cộng sản và Nhân dân Trung Quốc

Đại sứ Hùng Ba: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là đồng chí thân thiết, người bạn chân thành của Đảng Cộng sản và Nhân dân Trung Quốc

Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hùng Ba nhấn mạnh: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà chính trị kiệt xuất, nhà lý luận vĩ đại, là đồng chí thân thiết và người bạn chân thành của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Nhân dân Trung Quốc.
Thủ tướng chỉ đạo ứng phó với bão số 2, chủ động sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm

Thủ tướng chỉ đạo ứng phó với bão số 2, chủ động sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm

Tin tức - Minh Nhật - 2 giờ trước
Để ứng phó với bão số 2, Thủ tướng đề nghị theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão, rà soát, chủ động sơ tán người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm để bảo đảm an toàn, nhất là các hộ dân tại khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất, lũ quét.
Hà Giang: Tiêu hủy gần 1.000 con lợn nhiễm bệnh tả lợn châu Phi

Hà Giang: Tiêu hủy gần 1.000 con lợn nhiễm bệnh tả lợn châu Phi

Tin tức - Vũ Mừng - 5 giờ trước
Từ đầu tháng 7 đến hết ngày 16/7, toàn tỉnh Hà Giang có 122 hộ, 23 thôn thuộc 10 xã trên địa bàn 4/11 huyện, thành phố ghi nhận có lợn nhiễm bệnh tả lợn châu Phi. Tổng số lượng lợn đã tiêu hủy là 968 con với trọng lượng 35.073kg.
Vươn tới chân trời ước mơ

Vươn tới chân trời ước mơ

Giáo dục - Giang Lam - 5 giờ trước
Sinh ra với hình hài bé nhỏ, chân tay mềm yếu, đi lại khó khăn, tuổi thơ của Nguyễn Đức Long, thôn 14, xã Kim Phú, TP. Tuyên Quang (Tuyên Quang) là những ngày tháng ngược xuôi chữa bệnh. Chịu nhiều đau đớn do bệnh tật hành hạ nhưng chàng trai bé nhỏ ấy đã nỗ lực vươn lên, tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa Công nghệ thông tin, trở thành Nghiên cứu viên làm việc tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Hành trình “thoát kén” của chàng trai ấy như nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho mỗi bạn trẻ vươn tới chân trời ước mơ.
Bắc Kạn: Đánh thức tiềm năng, mở lối trồng dược liệu theo công nghệ cao

Bắc Kạn: Đánh thức tiềm năng, mở lối trồng dược liệu theo công nghệ cao

Kinh tế - Minh Nhật - 5 giờ trước
Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn phê duyệt triển khai Đề án đầu tư hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý tại huyện Ba Bể. Đây là lần đầu tiên địa phương này triển khai một dự án trồng dược liệu quy mô lớn nhằm đánh thức tiềm năng đã nhiều năm chưa được khai phá.
Chuyên gia Mỹ Latinh khẳng định Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà lý luận vĩ đại của chủ nghĩa xã hội

Chuyên gia Mỹ Latinh khẳng định Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà lý luận vĩ đại của chủ nghĩa xã hội

Thời sự - PV - 10 giờ trước
Từ bên kia bán cầu, các chuyên gia ở Mỹ Latinh đã bày tỏ lòng tiếc thương, nêu bật vai trò, đóng góp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong quá trình xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chống tham nhũng và phát triển đất nước cũng như lý luận về chủ nghĩa xã hội.
Tin trong ngày - 19/7/2024

Tin trong ngày - 19/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 19/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Khó khăn trong thực hiện mô hình hỗ trợ sản xuất từ các chương trình MTQG. Yên Bái: 17 hộ dân thôn Đoàn Kết bị cô lập do mưa lớn. Ấn tượng Đội văn nghệ cồng chiêng của đồng bào Co. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thủ khoa khối C của Hà Giang: Không đi học thêm, không cuốn vào mạng xã hội!

Thủ khoa khối C của Hà Giang: Không đi học thêm, không cuốn vào mạng xã hội!

Giáo dục - Huy Toán - 10 giờ trước
“Hôm nay, con vừa nhận được kết quả tốt từ Kỳ thi tốt nghiêp THPT, vừa vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng, con mừng muốn khóc”. Đó là tâm sự xúc động của Hậu Thúy Hằng, cô học trò người Tày xuất sắc của lớp 12A, Trường THCS – THPT Linh Hồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Thời sự - PV - 10 giờ trước
Chiều ngày 20/7, tại Bắc Kinh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc viếng, chia buồn sâu sắc và ghi sổ tang trước việc đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ trần.
Tình cảm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với đồng bào DTTS: Tài sản vô giá trong sự nghiệp xây dựng, phát triển khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Tình cảm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với đồng bào DTTS: Tài sản vô giá trong sự nghiệp xây dựng, phát triển khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Thời sự - Hà Anh - 10 giờ trước
Trên cương vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đến đồng bào các DTTS trên cả nước. Tình cảm và sự quan tâm đặc biệt ấy chính là tài sản vô giá trong sự nghiệp xây dựng, phát triển khối đại đoàn kết toàn dân tộc…
Tang lễ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được tổ chức theo nghi thức Quốc tang

Tang lễ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được tổ chức theo nghi thức Quốc tang

Thời sự - BDT - 20:35, 20/07/2024
Tang lễ đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức theo nghi thức Quốc tang. Trong hai ngày Quốc tang (25/7 và 26/7), các cơ quan, công sở, nơi công cộng treo cờ rủ, không tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí công cộng.
Danh sách Ban Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Danh sách Ban Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Thời sự - BDT - 20:33, 20/07/2024
Đồng chí Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam làm Trưởng Ban Lễ tang đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.