Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ hội của những người nông dân Bắc Hà: Làm gì để phát huy giá trị di sản (Bài 2)

Thuỳ Anh - Trọng Bảo - 16:51, 19/08/2022

Lễ hội đua ngựa truyền thống của Bắc Hà (tỉnh Lào Cai) đã trở thành thương hiệu gắn liền với địa danh Cao nguyên trắng, được tổ chức thường niên vào tháng 6 hàng năm lồng ghép với các hoạt động văn hoá, du lịch của địa phương. Đặc biệt là từ khi lễ hội trở thành Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đang ngày càng thu hút du khách đến với Bắc Hà trong mùa lễ hội.

Thực hành nghi lễ cúng trước khi tổ chức giải đua ngựa theo hồ sơ di sản
Thực hành nghi lễ cúng trước khi tổ chức giải đua ngựa


Biến di sản thành tài sản

Lễ hội đua ngựa Bắc Hà đã tổ chức thành công nhiều mùa giải, thu hút các nài ngựa trên địa bàn và các huyện lân cận tham gia. Du khách đến với Bắc Hà vào mỗi dịp tháng 6 hàng năm, sẽ được hoà mình vào không gian, không khí lễ hội, tại các hoạt động như Festival cao nguyên trắng Bắc Hà, tuần du lịch Bắc Hà, Lễ hội mận tam hoa,… được thưởng thức nhiều đặc sản địa phương và cả 1 nền văn hoá mang đậm bản sắc vùng cao Tây Bắc vẫn đang được gìn giữ.

Ông Đinh Văn Đăng, Chủ tịch Huyện Bắc Hà chia sẻ: Tháng 6 là thời điểm mận tam hoa và nhiều sản vật đặc sản của Bắc Hà đến vụ thu hoạch. Dịp này, Lễ hội đua ngựa tổ chức sẽ tạo điểm nhấn thu hút du khách đến với Bắc Hà; đây là dịp để quảng bá và xúc tiến nhiều mặt hàng nông sản thế mạnh của địa phương, giúp tăng doanh thu các dịch vụ du lịch. Hiện nay, số lượng nhà hàng, khách sạn trong 10 năm qua đã tăng gấp 4 lần; số lượng homestay trên địa bàn cũng tăng đáng kể, đặc biệt có một số homestay trên địa bàn đã đạt chuẩn Asean. 

"Riêng trong 2 ngày lễ hội đua ngựa năm 2022, huyện Bắc Hà lần đầu tiên đón hơn 2 vạn lượt khách đến tham quan nghỉ dưỡng”, Chủ tịch Đăng cho hay.

Những nữ “kỵ sĩ” chạy vòng mở màn Giải đua ngựa Bắc Hà năm 2022
Những nữ “kỵ sĩ” chạy vòng mở màn Giải đua ngựa Bắc Hà năm 2022

Đua ngựa Bắc Hà đến nay đã dần khẳng định thương hiệu trong lòng du khách. Một số “kỵ sĩ” tận dụng lợi thế nghề chơi ngựa đua, để tham gia các giải được tổ chức ở các địa bàn khác; đặc biệt là ở một số khu du lịch, phục vụ thị hiếu của du khách, tạo thêm thu nhập cho gia đình.

Anh Vàng Văn Giang, người Tày, thôn Na Hối Tày, xã Na Hối là một trong hàng chục “kỵ sĩ” của huyện Bắc Hà tham gia Lễ hội đua ngựa thường niên tại huyện. Anh Giang cho biết, anh vừa ký hợp đồng với Công ty TNHH dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa về việc tham gia giải Vó ngựa trên mây tổ chức ở Sa Pa.

Anh Giang chia sẻ: “Từ đầu năm nay, ngoài lễ hội ở huyện, tôi được Công ty Cáp treo Fansipan thuê 2 lần, mỗi lần khoảng 1 tháng, để đua phục vụ khách du lịch ở Sa Pa. Có nhiều nài ngựa ở Bắc Hà cũng cùng tôi tham gia chương trình Vó ngựa trên mây và các giải đua ngựa ở một số địa phương khác. Từ những chương trình này, tôi cũng có thêm một nguồn thu nhập, đủ để chi phí cho gia đình trong những ngày nông nhàn”.

Khó khăn trong công tác bảo tồn di sản 

Cuộc sống hiện đại, các con đường giao thông liên thôn, bản được bê tông hoá, nối dài tới từng hộ dân. Các phương tiện hiện đại cũng thay dần sức kéo của ngựa, cho nên sự có mặt của những chú ngựa trong mỗi gia đình cũng ít dần đi.

Ông Chảo Văn Dèn, người Nùng ở thôn Na Quang 1, thị trấn Bắc Hà cho biết, hơn 40 năm qua, mỗi năm nhà ông nuôi từ 2-5 con ngựa. Chỉ khoảng 20 năm về trước, không có đường tốt thế này đâu, nhà nào cũng phải có ít nhất 1 con ngựa, cứ ra đường là lên ngựa. Ngựa vừa dùng làm sức kéo, vừa dùng phân để bón cây, ngày nay thì có máy móc và xe thay thế gần hết cả, giờ xe máy còn có thể lên tận nương rẫy. Một phần do tuổi cao, không còn sức để thuần dưỡng ngựa đua nữa, con cái ông cũng công tác cơ quan, không có người chăm ngựa, nên tết năm 2021, nhà ông đã bán nốt con ngựa cuối cùng.

Theo thống kê của phòng nông nghiệp huyện Bắc Hà, tính đến cuối năm 2021, trên địa bàn huyện chủ yếu là ngựa cái, ngựa đua (ngựa đực) chỉ còn khoảng 180 con, trong đó ngựa có thể đua biến động từ 40-60 con, nằm rải rác ở nhiều thôn, là ngựa của dân nên việc quy hoạch vùng và quản lý không đơn giản. Bởi các hộ hôm nay thích thì nuôi, nhưng mai được giá thì lại bán. 

Những năm gần đây, nhiều gia đình đã chuyển sang nuôi ngựa cái sinh sản, ngựa thịt bán cho các nhà hàng miền xuôi làm đặc sản thắng cố, rồi có gia đình chuyển sang mô hình nuôi ngựa bạch để nấu cao. Việc thuần dưỡng ngựa đua không còn được chú trọng.

Những chú ngựa trên đường đua trong giải Vó ngựa trên mây tổ chức tại nhà ga cáp treo Fansipan Sa Pa (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai)
Những chú ngựa trên đường đua trong giải Vó ngựa trên mây tổ chức tại nhà ga cáp treo Fansipan Sa Pa (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai)

Theo anh Vàng Văn Huỳnh, nhà vô địch nhiều năm liền trong các giải đua ngựa Bắc Hà, thì nghề chơi ngựa đua cũng cần nhiều công phu, cho nên gia đình anh cũng chuyển dần sang nuôi ngựa sinh sản và ngựa thịt. Anh Huỳnh chia sẻ: “Ngựa đua cần nhiều không gian sống hơn, nhất là cho việc luyện tập và thuần hoá; cần nhiều thời gian để chăm sóc hơn, ngựa phải từ 5-6 tuổi mới có thể đua được. Chi phí cho một con ngựa đua mỗi năm cũng cần đến hơn 30 triệu, mà hiệu quả kinh tế từ loại ngựa này không cao, nên hiện gia đình tôi chỉ nuôi 1 con ngựa đực để đua và cho phối giống”.

Anh Vàng Văn Giang, xã Na Hối kể,  gia đình anh có 4 con ngựa, trong đó có 1 con ngựa bạch lấy cao và 2 con ngựa cái để sinh sản. Còn con ngựa đua đã đi cùng anh 10 năm nay, hằng ngày anh dùng nó để kéo xe chở gia súc thuê cho bà con và lấy giống. "Hiện anh em chơi ngựa đua thì chỉ có khoảng 3 hộ dùng ngựa đực vào việc này. Còn ngựa thịt thì chỉ cần chăm sóc tốt, đến khi nó 1 tuổi là có thể xuất chuồng được, cho hiệu quả kinh tế cao hơn”.

Những chú ngựa đua ít dần, khiến cho việc bảo tồn di sản gặp không ít khó khăn, ngành văn hoá tỉnh Lào Cai cũng bắt đầu vào cuộc, cùng huyện Bắc Hà tìm giải pháp duy trì lễ hội và bảo tồn di sản mới được công nhận này.

Ông Dương Tuấn Nghĩa, Trưởng phòng Di sản Văn hoá, Sở văn hoá và Thể thao tỉnh Lào Cai thông tin: “Sở đã đề nghị huyện Bắc Hà cần chú trọng giữ gìn nguồn gen của giống ngựa đua này, cần có những giải pháp để khuyến khích, hỗ trợ bà con Nhân dân, xây dựng mô hình nuôi ngựa đua, phát triển đàn ngựa của địa phương, tập trung vào bảo tồn di sản”.

Lễ hội đua ngựa Bắc Hà 2022
Lễ hội đua ngựa Bắc Hà 2022

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo huyện Bắc Hà cho biết, địa phương cũng đang từng bước lên kế hoạch chi tiết để bảo toàn nguồn gen giống ngựa địa phương; đồng thời sẽ có các cơ chế hợp lý cho những hộ thuần dưỡng ngựa đua.

Ông Bùi Văn Vinh, Trưởng phòng Văn hoá và Thông tin huyện Bắc Hà nhấn mạnh: Huyện Bắc Hà đã tuyên truyền đến bà con những ưu điểm của giống ngựa địa phương; Qua đó, khuyến khích bà con để phát triển đàn ngựa địa phương, bằng cách chỉ phối giống ngựa bản địa, không thể cho lai với ngựa ở các vùng khác. Huyện Bắc Hà còn nghèo nên giải pháp để khoanh vùng và nuôi ngựa đua độc quyền chưa thể thực hiện triệt để. 

"Ngành Văn hoá huyện đã phối hợp với ngành Nông nghiệp tiếp tục tham mưu cho chính quyền các cấp để có những chính sách thiết thực hơn, hỗ trợ bà con trong việc giữ gìn và phát triển đàn ngựa thuần chủng của địa phương. Trong đó, hỗ trợ thêm cho những hộ huấn luyện thuần dưỡng ngựa đua, tập trung bảo tồn di sản”, ông Bùi Văn Vinh chia sẻ.

Tin nổi bật trang chủ
Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Chiều 3/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Y Thanh Hà Niê Kđăm, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã họp Phiên mở rộng thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (gọi tắt là Chương trình MTQG DTTS và miền núi) giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025, năm 2022.
Sách về xứ đạo: Trồng cam giỏi, viết sách hay (Bài 3)

Sách về xứ đạo: Trồng cam giỏi, viết sách hay (Bài 3)

Dân tộc- Tôn giáo - Phạm Việt Thắng - 21:32, 03/10/2022
Tôi biết giáo dân, doanh nhân, nông dân Trịnh Xuân Giáo trồng cam giỏi đã lâu, thậm chí được ăn cam Thiên Sơn nức tiếng của anh nhiều rồi. Nhưng rất bất ngờ khi anh ra cuốn “Cuộc chiến mưu sinh” – một cuốn sách mà theo anh là thông điệp gửi đến bạn đọc, rằng đừng đánh mất niềm tin!
Quảng Nam sẽ đăng cai tổ chức Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ IV, năm 2027

Quảng Nam sẽ đăng cai tổ chức Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ IV, năm 2027

Tin tức - Văn Hoa - Tuấn Ninh - 21:22, 03/10/2022
Chiều ngày 3/10, UBND tỉnh Điện Biên phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ Bế mạc Ngày hội giao lưu Văn hóa, Thể thao và Du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III, Điện Biên 2022.
Thủ tướng chỉ đạo chấn chỉnh ngay khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng

Thủ tướng chỉ đạo chấn chỉnh ngay khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng

Thời sự - BĐT - 20:25, 03/10/2022
Ngày 3/10, Văn phòng Chính phủ có công văn số 890/TTg –V.I truyền đạt ý kiến của Thủ tướng liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (PCTNTC). Thủ tướng yêu cầu rà soát, có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục ngay những hạn chế, khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Sức lan tỏa từ

Sức lan tỏa từ "Giải GOLF Doanh nhân vì cộng đồng 2022”

Tin tức - PV - 20:20, 03/10/2022
“Giải GOLF Doanh nhân vì cộng đồng 2022” do Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Trung tâm hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa phía Bắc (TAC) phối hợp tổ chức đã chính thức diễn ra tại Sân Phoenix Golf Resort, Lương Sơn, Hòa Bình.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thời sự - PV - 20:05, 03/10/2022
Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc sáng ngày 3/10/2022 tại Thủ đô Hà Nội.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và Ban dân tộc các địa phương triển khai Chương trình MTQG phát triển KT- XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, chính sách cho người có uy tín; Cùng một số thông tin nổi bật khác về hoạt động tôn giáo, văn hoá xã hội tại các địa phương. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Hai ngôi chùa bên dòng sông Sê Pôn” của tác giả Nguyễn Thanh
Toàn văn bài Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII

Toàn văn bài Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII

Thời sự - BĐT - 19:35, 03/10/2022
Sáng ngày 3/10, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, phát biểu khai mạc Hội nghị. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị này.
Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Tài nguyên đất rừng bị xâm hại (Bài 2)

Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Tài nguyên đất rừng bị xâm hại (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Tùng Nguyên - 19:24, 03/10/2022
Cùng với hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, thì việc thực hiện nhiệm vụ quản lý tài nguyên đất đai, nhất là rừng và đất rừng ở các nông, lâm trường quốc doanh (NLTQD) rất lỏng lẻo. Điều này khiến tài nguyên bị xâm hại, tình trạng tranh chấp đất đai có nguồn gốc từ các NLTQD đến nay vẫn chưa “hạ nhiệt”.
Giải Nobel Y Sinh năm 2022: Vinh danh nhà khoa học Svante Paabo

Giải Nobel Y Sinh năm 2022: Vinh danh nhà khoa học Svante Paabo

Khoa học - Công nghệ - PV - 19:18, 03/10/2022
Chiều 3/10 theo giờ Việt Nam, Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ở thủ đô Stockholm của Thụy Điển công bố giải Nobel Y sinh năm 2022 thuộc về ông Svante Paabo, người Thụy Điển.
TP. Hà Nội: Xây dựng hồ sơ trình UNESCO bảo vệ khẩn cấp di sản Mo Mường

TP. Hà Nội: Xây dựng hồ sơ trình UNESCO bảo vệ khẩn cấp di sản Mo Mường

Tin tức - Nga Anh - 17:45, 03/10/2022
TP Hà Nội đang phối hợp với các cơ quan, địa phương xây dựng Bộ hồ sơ quốc gia về di sản văn hoá Mo Mường đệ trình UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hoá phi vật thể bảo vệ khẩn cấp.
Ngày hội giao lưu văn hóa Việt Nam - Lào: Sôi nổi các hoạt động thể thao

Ngày hội giao lưu văn hóa Việt Nam - Lào: Sôi nổi các hoạt động thể thao

Thể thao - Văn Hoa - Tuấn Ninh - 17:22, 03/10/2022
Song song với các hoạt động trong khuôn khổ Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III, hoạt động thể thao diễn ra từ ngày 1 - 3/10, với nhiều môn thi đấu mang đậm sắc màu các dân tộc khu vực biên giới Việt Nam - Lào.