Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn lại 10 năm thực hiện chính sách cho Người có uy tín: Cần thay đổi quan niệm về lựa chọn Người có uy tín (Bài 9)

Thuý Hồng - 10:54, 15/08/2022

Người có uy tín ở các bản làng thường được ví là “cây cao bóng cả”, bởi họ có nhiều trải nghiệm, có sức ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng. Tuy nhiên, hiện nay nhiều Người có uy tín được cộng đồng bầu chọn tuổi đã cao, sức yếu; nhiều người còn thường xuyên ốm đau..., nên việc phát huy hết vai trò, trách nhiệm và tham gia các hoạt động vì cộng đồng gặp rất nhiều hạn chế. Do vậy, các địa phương, cộng đồng cũng cần thay đổi quan niệm về cách lựa chọn Người có uy tín để phát huy hết vai trò khi được bà con tín nhiệm.


Già làng Ngọc Văn Thạnh, Bản Mon, xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng tham gia tuần tra đường biên, mốc giới
Già làng Ngọc Văn Thạnh, Bản Mon, xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng tham gia tuần tra đường biên, mốc giới

Nhiều tiêu chí để lựa chọn

Theo Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 6/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí lựa chọn, công nhận Ngươi có uy tín và chính sách đối với Người có uy tín trong đồng bào DTTS thì, đối tượng có thể được bình bầu là Người có uy tín khá rộng, gồm: Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật hiện hành có quá trình công tác lâu năm, có cống hiến cho dân tộc, đất nước đã nghỉ công tác; Già làng, trưởng thôn, trưởng dòng họ hoặc những người thường được đồng bào DTTS mời thực hiện các nghi lễ cầu cúng cho gia đình, dòng họ, bản làng; Chức sắc, chức việc trong các tôn giáo ở vùng DTTS...; Nhân sỹ, trí thức, doanh nhân, nhà giáo, người hành nghề chữa bệnh giỏi hoặc người có điều kiện kinh tế thường giúp đỡ và được đồng bào tín nhiệm.

Mặc dù theo quy định không có tiêu chí nào quy định về độ tuổi, giới tính, nhưng trên thực tế những người có nhiều kinh nghiệm sống phong phú, hiểu lịch sử, biết rõ mọi người, mọi nhà trong thôn, có ảnh hưởng rộng trong cộng đồng, thường là các bậc cao niên và hầu hết là nam giới, được bà con tín nhiệm bầu là Người có uy tín của thôn, bản...

Tuy nhiên hiện nay, nhiều Người có uy tín tuổi cao, sức yếu nên khả năng nắm bắt thông tin cơ sở, tiếp cận khoa học kỹ thuật mới gặp khó khăn; đồng thời, khả năng tuyên truyền, vận động, thuyết phục của người cao tuổi so với người trẻ tuổi cũng có phần hạn chế, nhất là những chủ đề liên quan đến giới trẻ, đời sống mới… 

Không chỉ vậy, già hóa độ tuổi còn làm cho đội ngũ Người có uy tín thường xuyên biến động. Có tình trạng một số địa phương đang trong thời gian trình Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định công nhận danh sách Người có uy tín, thì phải thực hiện xét chọn lại do người được đề nghị đã qua đời bởi tuổi cao, sức yếu hoặc ốm đau…

Đơn cử, tại Sơn La là một trong những tỉnh có số lượng Người có uy tín đông nhất cả nước với 2.251, tập trung chủ yếu từ 50-70 tuổi, cao nhất là 81 tuổi. Do vâỵ, hàng năm có nhiều người do tuổi cao, sức yếu không đảm bảo sức khoẻ đã được đưa ra khỏi danh sách và bầu người khác thay thế. Theo danh sách Người có uy tín được UBND tỉnh Sơn La phê duyệt trong năm 2021 có 163 người đưa ra khỏi danh sách Người có uy tín, thì có tới 51 người không đảm bảo sức khoẻ và có tới 10 người đã chết.

Từ thực tiễn cuộc sống cho thấy, không phải khi được chọn là Người có uy tín của thôn, bản được chính quyền địa phương công nhận, thì các già làng, trưởng bản ảnh hưởng sâu rộng trong thôn bản mới đi vận động Nhân dân chấp các chủ trương, đường lối của Đảng, gương mẫu đi đầu trong phát triển kinh tế… mà có rất nhiều người vẫn âm thầm, tự nguyện làm nhiều việc có ích cho cộng đồng. Họ xem việc làm đó, giống như “cơm ăn, nước uống” hàng ngày, với mong muốn góp sức bảo vệ an ninh thôn bản, bảo vệ đường biên, mốc giới, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới để xây dựng quê hương giàu đẹp...

Ông Ngọc Văn Thạnh, thôn Bản Mon, xã Đàm Thuỷ, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng là một ví dụ. Mặc dù không phải là Người có uy tín của thôn, nhưng từ năm 2001 ông đã tham gia cùng với lực lượng an ninh trật tự của thôn và bộ đội biên phòng tuần tra bảo vệ đường biên cột mốc.

“Mình tham gia bảo vệ đường biên cột mốc, bảo vệ an ninh thôn xóm, là muốn để gia đình và bà con yên tâm lao động sản xuất để phát triển kinh tế”, ông Thạnh cho biết.

Ông Lỳ Xuyến Phù, ở bản A Pa Chải mặc dù đã xin rút khỏi danh sách Người có uy tín của thôn nhưng vẫn luôn vận động bà con giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ đường biên, cột mốc
Ông Lỳ Xuyến Phù, ở bản A Pa Chải mặc dù đã xin rút khỏi danh sách Người có uy tín của thôn nhưng vẫn luôn vận động bà con giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ đường biên, cột mốc

Cần trẻ hoá “Người có uy tín”

Tại Hội thảo “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách và phát huy vai trò của Người có uy tín trong đồng bào DTTS khu vực Tây Bắc” (tháng 7/2022), ông Cầm Bá Tường, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hoá cho rằng: Để nâng cao vai trò, trách nhiệm của lực lượng Người có uy tín thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc trong tình hình mới, ngoài các tiêu chí lựa chọn Người có uy tín theo quy định của Quyết định 12 , thì cần bổ sung về độ tuổi, trình độ học vấn... Trong đó, độ tuổi nên dao động từ từ 35 đến dưới 65. 

“Bầu người trẻ quá thì nói sợ dân không nghe, nhưng bầu các cụ tuổi cao, sức yếu sẽ không phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình”, ông Tường nhấn mạnh.

Ông Lỳ Xuyến Phù, nguyên là Bí thư Chi bộ bản A Pa Chải, xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, Điện Biên, người được bà con trong bản tín nhiệm là Người có uy tín trong rất nhiều năm, tuy nhiên đến năm 2021, ông đã đã xin rút khỏi danh sách Người có uy tín của bản. Ông nói: Là Người có uy tín cũng không có gì khó cả, chỉ cần chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, vận động bà con nghe theo thì làm được mà. "Tuy nhiên, nay mình già, đi lại khó khăn, trong khi có rất nhiều việc cần phải đi sâu sát cơ sở, thậm chí khi vận động bà con việc gì đó, bà con đi nương rẫy phải đợi đến tối mới đến được nhà. Vì vậy, tôi cũng muốn bà con giới thiệu cho lớp trẻ tham gia".

Bên cạnh độ tuổi, thì trình độ không cao nên chắc chắn tiếp cận thông tin, công nghệ, kỹ thuật mới của lớp Người có uy tín cao tuổi, khó nhanh nhạy bằng người trẻ tuổi đảm nhận cương vị này. Vì thế, khả năng tuyên truyền, vận động, thuyết phục của người cao tuổi so với người trẻ tuổi, sẽ có phần hạn chế, nhất là những chủ đề liên quan đến giới trẻ, đời sống mới…

Lấy một ví dụ từ thực tế để chứng minh, có những người trẻ tuổi, ít kinh nghiệm sống hơn nhưng là người rất được tôn trọng, nói dân tin, làm dân theo. Đó là tấm gương của Thèn Văn Hiển anh Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Bản Giáng, xã Trung Sơn, huyện Yên Sơn, Tuyên Quang. Mặc dù là thế hệ trẻ, sinh năm 1990, nhưng từ năm 2015 với những kiến thức và hiểu biết của mình, anh Hiển đã luôn nỗ lực vận động người dân trong thôn xóa bỏ hủ tục lạc hậu, tuyên truyền vận động bà con tích cực lao động sản xuất, trồng rừng, trồng ngô, vay vốn chính sách để nuôi trâu, nuôi bò… từng bước nâng cao thu nhập để bớt khổ, bớt nghèo,100% trẻ em ở Bản Giáng đã đến trường đi học đúng độ tuổi.

Anh Thèn Văn Hiển, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Bản Giáng, xã Trung Sơn, huyện Yên Sơn, Tuyên Quang hướng dẫn bà con chăn nuôi lợn
Anh Thèn Văn Hiển, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Bản Giáng, xã Trung Sơn, huyện Yên Sơn, Tuyên Quang hướng dẫn bà con chăn nuôi lợn

Cũng ở tỉnh Tuyên Quang, từ lúc 29 tuổi, anh Lý Văn Thanh, Tổ trưởng Tổ dân phố Hòn Lau, thị trấn Yên Sơn, huyện Yên Sơn, 6 năm qua luôn được bà con trong thôn bình bầu là Người uy tín. Anh Thanh kể, việc vận động tuyên truyền những tưởng giản đơn thế nhưng người cán bộ trẻ lại vấp phải sự phản ứng  từ phía dân bản. Có người còn quy cho anh cái tội “vắt mũi chưa sạch” lại dám dạy khôn và đi ngược lại tập tục bao đời. Không nản chí, anh Thanh bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức ngay trong chính gia đình, họ tộc mình.

 Để mọi việc thành công, anh Thanh đã vận động chính gia đình, dòng tộc làm gương trước. Khi có cơ hội, anh cùng mọi người “mục sở thị” những mô hình ở địa phương khác thực hiện tốt nếp sống văn hóa mới trong việc cưới, việc tang. Nhờ “mưa dầm thấm lâu” mà nhận thức người dân dần thay đổi. Đến nay, nhiều gia đình trong dòng họ chủ động cắt bỏ lễ nghi rườm rà trong ma chay, cưới hỏi.

Đặc biệt hơn, nữ già làng Bàn Mùi Khe, sinh năm 1987, thôn Đại Thành, xã Ea M’droh (huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk), là Người có uy tín thôn Đại Thành. Được biết, cư dân thôn Đại Thành, xã Ea M’droh gần 100% là người DTTS, chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao đỏ di cư từ các tỉnh miền núi phía Bắc. Đời sống của họ còn nhiều khó khăn, trình độ văn hóa hạn chế. Chị Khe luôn bám sát bà con. Trong thôn có nhiều vụ mâu thuẫn, tranh chấp hay gia đình bất hòa…, chị luôn đưa ra cách giải quyết hợp tình hợp lý. 

Năm 2014, chị Khe được dân làng chọn làm Người có uy tín khi 27 tuổi, và trở thành Người có uy tín trẻ tuổi nhất vùng. Bà con thôn Đại Thành khẳng định, chị Khe xứng đáng với danh xưng Người uy tín của thôn.

“Là người hòa giải thì rất khó, bây giờ cần phải kết hợp cả kiến thức hiện đại về pháp luật, xã hội và phong tục, tập quán để có nhiều phương án thì cuộc hòa giải mới thành công”, chị Khe chia sẻ.

Nhìn vào những tấm gương, việc làm của Người có uy tín cho thấy, để phát huy vai trò, trách nhiệm của Người có uy tín, cũng cần có cách nhìn thông thoáng, thay đổi quan điểm về lựa chọn Người có uy tín. Trong đó, những người trẻ tuổi cũng đang có nhiều lợi thế để tiếp cận với văn bản, chính sách pháp luật của Nhà nước, với khoa học công nghệ thông tin. Có sức khỏe, năng lực nếu được lựa chọn, thì chắc chắn người trẻ tuổi cũng sẽ phát huy được những ưu điểm của một lớp người trẻ có kiến thức, có quyết tâm cá nhân và có những suy nghĩ, việc làm để thuyết phục, dẫn dắt cộng đồng.


Tin cùng chuyên mục
Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Chiều 3/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Y Thanh Hà Niê Kđăm, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã họp Phiên mở rộng thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (gọi tắt là Chương trình MTQG DTTS và miền núi) giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025, năm 2022.
Tin nổi bật trang chủ
Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Chiều 3/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Y Thanh Hà Niê Kđăm, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã họp Phiên mở rộng thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (gọi tắt là Chương trình MTQG DTTS và miền núi) giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025, năm 2022.
Sách về xứ đạo: Trồng cam giỏi, viết sách hay (Bài 3)

Sách về xứ đạo: Trồng cam giỏi, viết sách hay (Bài 3)

Dân tộc- Tôn giáo - Phạm Việt Thắng - 21:32, 03/10/2022
Tôi biết giáo dân, doanh nhân, nông dân Trịnh Xuân Giáo trồng cam giỏi đã lâu, thậm chí được ăn cam Thiên Sơn nức tiếng của anh nhiều rồi. Nhưng rất bất ngờ khi anh ra cuốn “Cuộc chiến mưu sinh” – một cuốn sách mà theo anh là thông điệp gửi đến bạn đọc, rằng đừng đánh mất niềm tin!
Quảng Nam sẽ đăng cai tổ chức Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ IV, năm 2027

Quảng Nam sẽ đăng cai tổ chức Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ IV, năm 2027

Tin tức - Văn Hoa - Tuấn Ninh - 21:22, 03/10/2022
Chiều ngày 3/10, UBND tỉnh Điện Biên phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ Bế mạc Ngày hội giao lưu Văn hóa, Thể thao và Du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III, Điện Biên 2022.
Thủ tướng chỉ đạo chấn chỉnh ngay khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng

Thủ tướng chỉ đạo chấn chỉnh ngay khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng

Thời sự - BĐT - 20:25, 03/10/2022
Ngày 3/10, Văn phòng Chính phủ có công văn số 890/TTg –V.I truyền đạt ý kiến của Thủ tướng liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (PCTNTC). Thủ tướng yêu cầu rà soát, có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục ngay những hạn chế, khuyết điểm trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Sức lan tỏa từ

Sức lan tỏa từ "Giải GOLF Doanh nhân vì cộng đồng 2022”

Tin tức - PV - 20:20, 03/10/2022
“Giải GOLF Doanh nhân vì cộng đồng 2022” do Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Trung tâm hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa phía Bắc (TAC) phối hợp tổ chức đã chính thức diễn ra tại Sân Phoenix Golf Resort, Lương Sơn, Hòa Bình.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thời sự - PV - 20:05, 03/10/2022
Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc sáng ngày 3/10/2022 tại Thủ đô Hà Nội.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và Ban dân tộc các địa phương triển khai Chương trình MTQG phát triển KT- XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, chính sách cho người có uy tín; Cùng một số thông tin nổi bật khác về hoạt động tôn giáo, văn hoá xã hội tại các địa phương. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Hai ngôi chùa bên dòng sông Sê Pôn” của tác giả Nguyễn Thanh
Toàn văn bài Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII

Toàn văn bài Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII

Thời sự - BĐT - 19:35, 03/10/2022
Sáng ngày 3/10, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, phát biểu khai mạc Hội nghị. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị này.
Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Tài nguyên đất rừng bị xâm hại (Bài 2)

Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Tài nguyên đất rừng bị xâm hại (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Tùng Nguyên - 19:24, 03/10/2022
Cùng với hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, thì việc thực hiện nhiệm vụ quản lý tài nguyên đất đai, nhất là rừng và đất rừng ở các nông, lâm trường quốc doanh (NLTQD) rất lỏng lẻo. Điều này khiến tài nguyên bị xâm hại, tình trạng tranh chấp đất đai có nguồn gốc từ các NLTQD đến nay vẫn chưa “hạ nhiệt”.
Giải Nobel Y Sinh năm 2022: Vinh danh nhà khoa học Svante Paabo

Giải Nobel Y Sinh năm 2022: Vinh danh nhà khoa học Svante Paabo

Khoa học - Công nghệ - PV - 19:18, 03/10/2022
Chiều 3/10 theo giờ Việt Nam, Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ở thủ đô Stockholm của Thụy Điển công bố giải Nobel Y sinh năm 2022 thuộc về ông Svante Paabo, người Thụy Điển.
TP. Hà Nội: Xây dựng hồ sơ trình UNESCO bảo vệ khẩn cấp di sản Mo Mường

TP. Hà Nội: Xây dựng hồ sơ trình UNESCO bảo vệ khẩn cấp di sản Mo Mường

Tin tức - Nga Anh - 17:45, 03/10/2022
TP Hà Nội đang phối hợp với các cơ quan, địa phương xây dựng Bộ hồ sơ quốc gia về di sản văn hoá Mo Mường đệ trình UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hoá phi vật thể bảo vệ khẩn cấp.
Ngày hội giao lưu văn hóa Việt Nam - Lào: Sôi nổi các hoạt động thể thao

Ngày hội giao lưu văn hóa Việt Nam - Lào: Sôi nổi các hoạt động thể thao

Thể thao - Văn Hoa - Tuấn Ninh - 17:22, 03/10/2022
Song song với các hoạt động trong khuôn khổ Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III, hoạt động thể thao diễn ra từ ngày 1 - 3/10, với nhiều môn thi đấu mang đậm sắc màu các dân tộc khu vực biên giới Việt Nam - Lào.