Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cây đại thụ giữa đại ngàn xứ Nghệ

Ngọc Ánh- Đào Thọ - 09:34, 11/11/2023

Từ lâu, nghe tiếng ông Lầu Xái Phia, một già làng, Người có uy tín tiêu biểu của dòng họ Lầu nhưng chưa lần nào được gặp mặt. Bởi thế, dù bận nhưng chúng tôi vẫn cố gắng sắp xếp công việc để về bản Nậm Khiên, xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An để được gặp ông.

Một góc bản Nậm Khiên hôm nay.
Một góc bản Nậm Khiên hôm nay.

Bản Nậm Khiên mùa này mờ nhạt trong sương mù, thấp thoáng xa xa những ngôi nhà gỗ nằm thưa thớt bên những cây đào cổ thụ. Nhà ông Lầu Xái Phia ở bên một ngọn đồi, phong thủy hữu tình. Từ đây có thể quan sát được những ngôi nhà của các hộ gia đình khác.

Nghe tiếng khách tới nhà, ông bước ra niềm nở đón tiếp. Vừa rót nước tiếp khách ông vừa bảo: “Phong tục người Mông mình thường là tiếp khách quý bằng hai chén rượu, đi hai chân cho vững rồi mới nói chuyện. Nhưng tục ấy không tốt nên bỏ dần đi là vừa”. Có lẽ đó cũng là một câu nói vui của ông vì quý khách. Khi chúng tôi hỏi chuyện ông là một trong những già làng có uy tín nhất ở huyện Kỳ Sơn này, ông khiêm tốn nói rằng, đó chẳng qua người ta nói vậy thôi chứ bản thân ông làm việc với một mục đích duy nhất là muốn làm cho bản làng tốt đẹp hơn.

Sinh năm 1947 tại bản Nậm Khiên khi đất nước còn chịu bao nhiêu đau thương, chiến tranh. Bản làng không một ngày bình yên. Những ngày đó, người Mông nhận thức còn thấp lắm, họ chỉ cầu mong sự bình yên cho bản thân. Mới 18 tuổi, chàng trai Lầu Xái Phia đã xa gia đình đi hoạt động cách mạng. Được Đảng giao cho phụ trách công việc Đoàn và phụ trách y tế, chàng thanh niên ấy đã nỗ lực hết mình vận động thanh niên người Mông tham gia các hoạt động cách mạng. Năm 1966, ông vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Ông là người con đầu tiên của dòng họ Lầu ở Nậm Khiên có được vinh dự ấy.

Trò chuyện với chúng tôi, đôi mắt ông như rực sáng khi kể về những năm tháng đầy gian khổ nhưng rất đỗi vinh quang ấy. Ngày đó, địch lôi kéo, dụ dỗ những thế lực phản động bên kia biên giới về quấy phá các địa bàn biên giới của huyện Kỳ Sơn, làm cho tình hình an ninh chính trị vùng biên ngày càng phức tạp. Ông lại phải xa gia đình, bao nhiêu tiền bạc của gia đình tích góp được ông đều mang theo quyên góp cho cách mạng.

“Mình phải bỏ tiền ra để vận động các hộ gia đình an cư lạc nghiệp, không nghe theo lời địch. Dân trí còn thấp, ai cho gì là họ theo thôi nên mình cũng phải làm như vậy mới mong giữ được dân”. Ông tập hợp tất cả các già làng, trưởng bản trên địa bàn huyện Kỳ Sơn đi đến từng nhà dân vận động, tuyên truyền. Nhờ vậy mà trong một thời gian dài, tình hình an ninh trên địa bàn huyện trở nên ổn định”, ông Phia chia sẻ.

Năm 1976, ông Phia được bầu làm Bí thư Đảng ủy xã Nậm Càn và đảm nhiệm chức vụ Bí thư từ năm 1976 đến năm 2005. Đó là thời kỳ khó khăn nhất. Khi Đảng và Nhà nước có chủ trương xóa bỏ cây thuốc phiện, ông lại hăm hở vào cuộc. Ông xách dao lên rẫy của mình phát và đốt hết hơn 1,5ha cây thuốc phiện mặc cho vợ con can ngăn. Dòng họ Lầu thấy ông làm thế cũng vô cùng ngỡ ngàng nhưng rồi họ nghĩ, ông đã làm thế thì chắc là đúng. Vậy là dòng họ của ông cũng phá hết số cây anh túc còn lại. Sau đó ông lại lặn lội vào các bản khác vận động bà con xóa bỏ loại cây này.

Ông Lầu Xái Phia đang vận động người dân thực hiện nếp sống mới.
Ông Lầu Xái Phia đang vận động người dân thực hiện nếp sống mới.

Ông bảo, kỷ niệm đáng nhớ nhất là vào bản Thăm Hín để vận động. Khi vào đến bản, nhà nào nhà nấy đều dựng một cây trước nhà, trên cây có cắm vào 3 viên đạn. Ý nói rằng, cán bộ nào đến để xóa bỏ cây thuốc phiện của họ thì sẽ như cái cây này. Lúc đó nhiều người tỏ ra nhụt chí nhưng ông vẫn kiên quyết, một lần không được thì nhiều lần. Mưa dầm thấm lâu, dần dần người dân cũng nhận ra tác hại của cây anh túc và phá bỏ chuyển sang chuyên canh các loại cây khác. Bây giờ, các loại giống cây do ông mang về như gừng, khoai sọ, dứa… đã phát huy hiệu quả mang lại nguồn lợi kinh tế to lớn cho Nhân dân trong xã. Ông hồ hởi khoe với chúng tôi về tấm Bằng khen xóa bỏ cây thuốc phiện do chính quyền trao tặng trong thời gian ấy với ánh mắt đầy niềm tự hào.

Khi xóa bỏ được cây thuốc phiện, chưa kịp ngơi nghỉ thì đến nạn phỉ hoành hành trên biên giới. Ông lại sát cánh cùng cán bộ Đồn Biên phòng Nậm Càn xua đuổi, quét trừ bọn phỉ và đến từng hộ gia đình vận động họ không theo phỉ, không tiếp tay cho phỉ. Nhờ vậy, xã Nậm Càn đã trở lại bình yên vào năm 2005.

Ông về nghỉ hưu khi bản làng đã trở lại yên bình, bà con chăm lo sản xuất phát triển kinh tế. Các con, cháu ông bây giờ đã trưởng thành, theo gương bố cống hiến sức mình cho sự phát triển của quê hương, đất nước. Con ông có người làm Bộ đội Biên phòng, người làm giáo viên, người làm bác sĩ... Phải khẳng định rằng, thật khó có được một tấm gương như ông ở vùng cao này. Ông bảo rằng, dù đã già nhưng những cuộc họp quan trọng ở xã chưa bao giờ thiếu mặt ông mặc dù phải đi bộ 5 km từ bản lên nhưng còn sức là ông còn cống hiến.

Chia tay ông khi mặt trời đã lên cao, ánh sáng của buổi trưa đã xua tan sương mù dày đặc bao trùm lên bản. Ông tiễn chúng tôi bằng những cái bắt tay thật chặt. Bản làng khuất dần sau dãy núi nhưng chúng tôi vẫn thấy bóng dáng của một cây đại thụ sừng sững giữa đại ngàn xứ Nghệ.


Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Suối Mỡ - vẻ đẹp kỳ thú giữa vùng Đông Bắc

Suối Mỡ - vẻ đẹp kỳ thú giữa vùng Đông Bắc

Du lịch - Nguyễn Thế Lượng - 3 giờ trước
Vẻ đẹp giao hòa giữa không gian sơn thủy hữu tình với dáng vẻ trầm mặc cổ kính của những ngôi đền giữa một vùng núi non hùng vĩ đã tạo nên một bức tranh sinh thái kỳ thú, thơ mộng. Đó là địa danh Suối Mỡ của tỉnh Bắc Giang.
Mùa nấu đường thốt nốt của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi

Mùa nấu đường thốt nốt của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi

Kinh tế - Phương Nghi - 4 giờ trước
Khi mùa mưa kết thúc, cũng là thời điểm người dân 2 huyện miền núi Tri Tôn và Tịnh Biên (An Giang) tất bật chuẩn bị dụng cụ, sẵn sàng cho mùa nấu đường thốt nốt mới.
Mệ Tuyết làng hương xứ Huế và hành trình kiếm tiền giúp người

Mệ Tuyết làng hương xứ Huế và hành trình kiếm tiền giúp người

Gương sáng - Tào Đạt - Phan Hòa - 4 giờ trước
“Mệ chỉ mong khỏe mạnh để tiếp tục se hương bán cho khách, nối tiếp nghề cha ông; ngày ngày gặp gỡ nói chuyện với bọn trẻ, cuối tháng dư ra năm mười triệu đem vô viện tặng mấy cháu nhỏ mắc bệnh hiểm nghèo!”... Đó là tâm sự của mệ Tuyết, một người phụ nữ khắc khổ, nhưng giàu lòng nhân ái mà chúng tôi có dịp gặp gỡ trên hành trình tìm kiếm những sự tử tế trong cuộc sống bon chen.
Điều đặc biệt ở Môn Sơn

Điều đặc biệt ở Môn Sơn

Phóng sự - Nguyễn Thanh - 4 giờ trước
Đã nhiều lần về với Môn Sơn (Con Cuông) để ghé thăm nhà cụ Vi Văn Khang- một địa chỉ đỏ nơi miền Tây xứ Nghệ, thăm người Đan Lai ngủ ngồi trong vùng lõi vườn quốc gia Pù Mát, thăm những bản làng người Thái hay lam hay làm bên dòng sông Giăng thơ mộng… Mỗi lần mỗi khác, nhưng cảm nhận về sự đổi thay, bứt phá nơi đây thì ngày càng đậm nét.
Đồng bào Lô lô ở Cốc Xả đã có nước sạch

Đồng bào Lô lô ở Cốc Xả đã có nước sạch

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 4 giờ trước
Không còn phải vất vả đi chở từng can nước ở dưới khe, dưới mó cách xa nhà hàng cây số, các hộ đồng bào Lô Lô ở xóm Cốc Xả, xã Hồng Trị, huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) mừng vui đón nguồn nước từ công trình nước tập trung được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) ngay tại xóm.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 19): Đặt tên làng, tên xã sau khi sáp nhập: Không thể vội vàng, máy móc

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 19): Đặt tên làng, tên xã sau khi sáp nhập: Không thể vội vàng, máy móc

Giai đoạn 2023 - 2025, cả nước có 50 đơn vị hành chính cấp huyện và 1.243 đơn vị hành chính cấp xã thuộc diện bắt buộc sắp xếp. Dự kiến sau sắp xếp, sáp nhập, cả nước sẽ giảm 14 đơn vị hành chính cấp huyện và 619 xã. Ngoài việc sắp xếp bộ máy, cán bộ, trụ sở... việc chọn tên đặt cho đơn vị hành chính mới cũng là vấn đề quan trọng không kém. Câu chuyện đặt tên mới hay giữ tên cũ được dư luận rất quan tâm. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển tuần này sẽ bàn về chủ đề: Tên làng, tên xã sau khi sáp nhập: Không thể vội vàng, máy móc.
Hàng chục xưởng chế biến khoáng sản chưa có thủ tục thuê đất ở Quỳ Hợp (Nghệ An): Thất thoát bao nhiều tiền thuế thuê đất?

Hàng chục xưởng chế biến khoáng sản chưa có thủ tục thuê đất ở Quỳ Hợp (Nghệ An): Thất thoát bao nhiều tiền thuế thuê đất?

Pháp luật - An Yên - 4 giờ trước
Dù đã hoạt động hàng chục năm, nhưng hàng chục xưởng chế biến khoáng sản tại huyện Quỳ Hợp vẫn chưa hoàn tất thủ tục thuê đất theo quy định. Nghịch lý này đã dẫn đến hệ quả làm thất thoát nguồn kinh phí thuê đất mà lẽ ra các chủ xưởng chế biến này phải nộp qua hàng năm.
Lào Cai: Hàng trăm hộ dân không có sổ đỏ khi đang sinh sống trên đất thổ cư- Trách nhiệm thuộc về ai ?

Lào Cai: Hàng trăm hộ dân không có sổ đỏ khi đang sinh sống trên đất thổ cư- Trách nhiệm thuộc về ai ?

Pháp luật - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Thời gian gần đây, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Tân Thượng, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai rất bức xúc khi mảnh đất thổ cư mà gia đình họ sinh sống bao đời nay, không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) sau thời gian dài cơ quan chức năng thu hồi để thực hiện dự án chuẩn hóa hồ sơ địa chính.
Quảng Bình: Thành tựu sau 3 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719

Quảng Bình: Thành tựu sau 3 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719

Công tác Dân tộc - Phạm Tiến - 4 giờ trước
Quảng Bình bắt tay vào thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719) với một tâm thế chủ động, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị. Qua 3 năm triển khai thực hiện, nhiều nội dung, tiểu dự án thành phần, Dự án trong Chương trình MTQG 1719 đã đi sâu và tác động tích cực đến đời sống đồng bào các DTTS ở tỉnh Quảng Bình. Để có cái nhìn tổng quát hơn, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển có cuộc trao đổi với ông Trần Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình về triển khai Chương trình MTQG 1719 tại địa phương.
Người Sán Chỉ ở Đại Dực làm du lịch cộng đồng

Người Sán Chỉ ở Đại Dực làm du lịch cộng đồng

Xã hội - Mỹ Dung - 4 giờ trước
Từ một xã vùng cao thuộc diện đặc biệt khó khăn của huyện Tiên Yên (Quảng Ninh), giờ đây Đại Dực đã khoác trên mình chiếc áo mới. Đặc biệt, đồng bào DTTS nơi đây đã nắm bắt được những lợi thế sẵn có của địa phương, để 'bắt nhịp" thực hiện mô hình du lịch cộng đồng, nhờ đó cuộc sống của người dân đã có nhiều khởi sắc.
Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng trao 10 căn nhà cho hộ nghèo khu vực biên giới tỉnh Kiên Giang

Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng trao 10 căn nhà cho hộ nghèo khu vực biên giới tỉnh Kiên Giang

Trang địa phương - Như Tâm - 4 giờ trước
Thừa ủy quyền của Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP), Đảng uỷ, Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh Kiên Giang phối hợp cùng lãnh đạo huyện Giang Thành vừa tổ chức lễ trao nhà cho các hộ khó khăn về nhà ở tại khu vực biên giới thuộc huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang trước mùa mưa bão năm 2024.