Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hoạch định chính sách từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế hộ DTTS: Thúc đẩy chuyển đổi số (Bài 9)

Sỹ Hào - 09:07, 23/08/2024

Ở vùng DTTS và miền núi nói chung, với đồng bào các DTTS nói riêng, ứng dụng công nghệ thông tin vốn đã khó thì việc chuyển đổi số càng khó gấp nhiều lần. Do đó, thu thập thông tin về các điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin của hộ DTTS là hoạt động quan trọng để có những quyết sách phù hợp nhằm thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số ở vùng DTTS và miền núi.

Hoạch định chính sách từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế hộ DTTS: Thúc đẩy chuyển đổi số (Bài 9)
Ở nhiều địa phương, nhu cầu được cấp điện của người dân ở vùng sâu, vùng xa trở nên hết sức bức thiết. (Trong ảnh: Một góc bản 39, xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, nơi chưa có điện lưới quốc gia - Ảnh: N.M)

“Vùng trũng” tiếp cận công nghệ

Chính thức kết nối Internet toàn cầu tháng 11/1997, sau 27 năm, Việt Nam đã đạt được mức độ phổ cập Internet cao. Theo số liệu của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, tại thời điểm tháng 1/2024, dân số của cả nước là 99,19 triệu người (trong đó 60,2% dân số sống ở vùng nông thôn) thì có 78,44 triệu người sử dụng internet, tỷ lệ tiếp cận internet đạt 79,1%. Tỷ lệ người dùng sử dụng điện thoại thông minh/tổng số người dùng điện thoại di động cả nước đạt 84,4%.

Bộ Thông tin và Truyền thông đang rất nỗ lực để nâng tỷ lệ người dùng sử dụng điện thoại thông minh đạt 100% vào cuối năm 2024; đưa internet cáp quang đến 100% thôn, xóm vào năm 2025. Nhưng mục tiêu này đang gặp rào cản lớn; bởi hiện còn nhiều thôn, bản vùng DTTS và miền núi vẫn chưa có điện lưới quốc gia.

Số liệu trong dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về Chương trình đầu tư công cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo giai đoạn 2021 - 2025 đang được Bộ Công thương hoàn thiện thể hiện rõ, cả nước vẫn còn 911.400 hộ dân (trong đó có khoảng 160.000 hộ dân chưa có điện, 751.400 hộ dân cần cải tạo) tại 14.676 thôn, bản trên địa bàn 3.099 xã thuộc 48 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Ở nhiều địa phương, nhu cầu được cấp điện của người dân ở vùng sâu, vùng xa trở nên hết sức bức thiết. 

Như tại Cao Bằng, trong khuôn khổ kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, khi thảo luận tình hình kinh tế - xã hội ngày 29/5/2024, đại biểu Đoàn Thị Lê An (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) cho biết, đến cuối năm 2023, toàn tỉnh vẫn còn 7.114 hộ dân chưa có điện, chiếm tỷ lệ 5,47% tổng số hộ dân của tỉnh.

Việc ứng dụng công nghệ đã thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội lên một tầm cao mới. Thế nhưng, ở những thôn, bản vùng sâu, vùng xa còn rất nhiều người dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia, không có sóng điện thoại, không được tiếp cận với những tiện ích và văn minh do điện đem lại".
ĐBQH Nguyễn Thị Huế
Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn

Đặc biệt, tại huyện Bảo Lạc và huyện Bảo Lâm, số hộ chưa được sử dụng điện lưới quốc gia chiếm tỷ lệ còn rất cao. Trong đó, Bảo Lạc còn 2.471 hộ, chiếm tỷ lệ 22,51% trên tổng số hộ; Bảo Lâm còn 3.540 hộ, chiếm tỷ lệ 28,66% trên tổng số hộ.

Một thực tế rất rõ là, đối với những thôn, bản chưa có điện lưới, chưa có sóng di động, điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người dân không thể dùng điện thoại thông minh, không có mạng internet nên việc tiếp cận công nghệ thông tin rất khó khăn.

Ngoài ra, số liệu trong “Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050” được phê duyệt tại Quyết định số 36/QĐ-TTg, ngày 11/1/2024 cho thấy, cả nước hiện còn 2.052 thôn, bản không thuộc khu vực đặc biệt khó khăn, dù đã có điện lưới quốc gia nhưng chưa có kết nối Internet cáp quang băng rộng đến nhà văn hóa thôn, bản; có 230 thôn, bản không thuộc khu vực đặc biệt khó khăn, đã có điện lưới quốc gia nhưng chưa được phủ sóng băng rộng di động.

Hoạch định chính sách từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế hộ DTTS: Thúc đẩy chuyển đổi số (Bài 9) 2
Kết quả điều tra, thu thập thông tin thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019 cho thấy, có 61,3% hộ trong tổng số khoảng 3 triệu hộ người DTTS của cả nước sử dụng Internet; đồng nghĩa có khoảng 1,2 triệu hộ DTTS vẫn chưa được tiếp cận công nghệ từ mạng thông tin toàn cầu internet. (Ảnh minh họa)

Những thông số nêu trên cho thấy, tình hình tiếp cận công nghệ thông tin từ việc kết nối internet trong đồng bào DTTS chưa có nhiều cải thiện so với năm 2019. Cách đây 05 năm, kết quả điều tra, thu thập thông tin thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS cho thấy, có 61,3% hộ trong tổng số khoảng 3 triệu hộ người DTTS của cả nước sử dụng Internet; đồng nghĩa có khoảng 1,2 triệu hộ DTTS vẫn chưa được tiếp cận công nghệ từ mạng thông tin toàn cầu internet.

Nỗ lực “phủ sóng”

Với những địa bàn chưa có điện lưới quốc gia, không có hạ tầng viễn thông, việc tiếp cận thông tin vốn đã khó thì việc chuyển đổi số, thực hiện các thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến càng khó hơn. “Mục sở thị” một số địa phương khi hỗ trợ bà con thực hiện các thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến mới thấy được sự gian nan trong quá trình chuyển đổi số ở vùng DTTS và miền núi.

Đơn cử ở Quảng Bình, toàn tỉnh hiện có 19 thôn, bản với khoảng trên 1.100 hộ dân, chủ yếu là hộ DTTS, chưa có lưới điện quốc gia; đây cũng là khu vực bị lõm sóng, không có mạng viễn thông.

Do không có điện lưới quốc gia, không có hạ tầng viễn thông, để làm các thủ tục liên quan đến hành chính công, cán bộ các xã phải tháo sim, lắp sim của bà con vào máy mình để làm thủ tục ngay tại xã. Các việc liên quan đến hội họp, tuyên truyền, cán bộ xã phải xuống tận bản thông báo đến người dân.

Ngoài yếu tố “đầu vào” là điện lưới và hạ tầng viễn thông thì mức độ tiếp cận ứng dụng công nghệ thông tin của hộ DTTS còn phục thuộc vào các thiết bị “đầu ra”. 

Trong cuộc điều tra, thu thập thông tin thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019, các điều tra viên thống kê số hộ sử dụng máy vi tính để đo lường, từ đó cho ra kết quả có 61,3% hộ DTTS sử dụng internet.

Sau 05 năm kể từ cuộc điều tra lần thứ hai, với nỗ lực “phủ sóng” hạ tầng viễn thông ở vùng DTTS và miền núi, cùng với sự phổ biến của các phương tiện công nghệ, việc tiếp cận mạng thông tin internet toàn cầu của hộ DTTS được thuận tiện hơn. Vì vậy, năm 2024, cuộc điều tra thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS tiến hành thu thập thông tin chi tiết hơn để có dữ liệu chính sác về mức độ tiếp cận của hộ DTTS.

Cụ thể, trong phiếu điều tra hộ, điều tra viên sẽ thu thập các thông tin về thiết bị phát wifi của riêng nhà hay dùng chung với hộ khác (có kết nối bằng cáp đồng hoặc cáp quang tới nhà mạng); máy tính, tivi có kết nối bằng cáp đồng hoặc cáp quang tới nhà mạng; máy tính, tivi có kết nối bằng dây cáp dùng chung với hộ khác; máy tính, tivi hoặc thiết bị Set-top box kết nối với dịch vụ truyền hình IP_Tivi (hay còn gọi là truyền hình giao thức Internet); thiết bị kết nối Internet qua mạng di động cho các thành viên hộ sử dụng (điện thoại di động, máy tính bảng;...).

Thực tế cho thấy, việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số là nền tảng mang tính quyết định, giúp đẩy nhanh quá trình thực thi các quyết sách liên quan tới vùng DTTS và miền núi. Vì vậy, những thông số về thực trạng tiếp cận công nghệ thông tin của hộ DTTS trong cuộc điều tra lần thứ ba là cơ sơ quan trọng để hoạch định các chính sách liên quan nhằm nâng cao năng lực tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin của đồng bào các dân tộc, từ đó từng bước hòa mình vào nền kinh tế số, đang là một xu thế tất yếu hiện nay.

Trước mắt, số liệu thu thập về thực trạng tiếp cận công nghệ thông tin của hộ DTTS, sẽ là một trong những căn cứ quan trọng để tiếp tục triển khai có hiệu quả Tiểu dự án 2 – Dự án 10 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030; giai đoạn I: 2021 - 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg (Chương trình MTQG 1719).

Hoạch định chính sách từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế hộ DTTS: Thúc đẩy chuyển đổi số (Bài 9) 3
Triển khai Tiểu dự án 2 – Dự án 10 của Chương trình MTQG 1719, các địa phương đã và đang tích cực triển khai thiết lập các điểm hỗ trợ đồng bào DTTS ứng dụng công nghệ thông tin. (Ảnh minh họa)

Tiểu dự án 2 – Dự án 10 thuộc Chương trình MTQG 1719 nhằm mục tiêu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi. Việc lập điểm hỗ trợ đồng bào DTTS ứng dụng công nghệ thông tin từ nguồn vốn của Tiểu dự án 2 đã được Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn tại Thông tư số 03/2023/TT-BTTTT ngày 30/5/2023.

Sau khi có hướng dẫn của Bộ Thông tin và Truyền thông, các địa phương đã và đang tích cực triển khai thiết lập các điểm hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin. Đơn cử, giai đoạn 2023 – 2025, tỉnh Lào Cai sẽ đầu tư, xây dựng 117 điểm tại 69 xã thuộc khu vực III và 48 thôn đặc biệt khó khăn; tỉnh Tuyên Quang sẽ thiết lập 93 điểm; Gia Lai lập 88 điểm; Quảng Ngãi lập 55 điểm;...

Việc triển khai Tiểu dự án 2 – Dự án 10 thuộc Chương trình MTQG 1719 có ý nghĩa rất thiết thực, nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh trật tự vùng DTTS và miền núi.

Thực hiện Tiểu dự án 2 - Dự án 10 thuộc Chương trình MTQG 1719, ngày 12/5/2023, Ủy ban Dân tộc đã ban hành Quyết định số 330/QĐ-UBDT phê duyệt “Đề án Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025”. Mục tiêu chung của Đề án là hỗ trợ đồng bào DTTS được tiếp cận thông tin về khoa học công nghệ và quảng bá các sản phẩm địa phương ở trong nước và thế giới; nâng cao khả năng ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội cho vùng DTTS và miền núi; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong triển khai Chương trình MTQG 1719...

Tin cùng chuyên mục
Pú Nhung trên đường đổi mới

Pú Nhung trên đường đổi mới

Từ ngã ba thị trấn Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên, theo Quốc lộ 6 hướng về nơi sương trắng bồng bềnh, đi trên con đường nhựa ngoằn ngoèo có lúc vắt ngang một bản Thái chênh vênh, khi lại uốn mình len lỏi cạnh những thửa ruộng bậc thang. Những tên rừng, tên núi giản dị và độc đáo đến diệu kỳ, nhưng gắn liền với nó là truyền thuyết “Chia đất chia của” thuở lập mường dựng bản, hoặc thiên tình sử “Xống chụ xon xao” từng cuốn hút tâm hồn bao thế hệ người nghe...
Tin nổi bật trang chủ
Khởi công xây dựng Nhà sàn Điện Biên tại thành phố Thủ Đức

Khởi công xây dựng Nhà sàn Điện Biên tại thành phố Thủ Đức

Tin tức - Minh Thu - 16:08, 05/09/2024
Tp. Thủ Đức (TP. Hồ Chí Minh) vừa phối hợp Trung tâm Phát triển hạ tầng kỹ thuật thành phố, các cơ quan, đơn vị liên quan và phường Thảo Điền, An Khánh tổ chức Lễ khởi công xây dựng Nhà sàn Điện Biên tại công viên đường Võ Nguyên Giáp, Tp. Thủ Đức.
Phố núi Pleiku (Gia Lai) nô nức ngày hội khai trường

Phố núi Pleiku (Gia Lai) nô nức ngày hội khai trường

Giáo dục - Ngọc Thu - 16:06, 05/09/2024
Sáng 5/9, hòa chung không khí rộn ràng của ngày hội khai trường, thầy và trò phố núi Pleiku (Gia Lai) đã nô nức đón chào năm học mới 2024 - 2025.
Bé trai tử vong nghi do bị bạo hành tại điểm nuôi dưỡng trẻ khuyết tật

Bé trai tử vong nghi do bị bạo hành tại điểm nuôi dưỡng trẻ khuyết tật

Pháp luật - Ngọc Thu - 16:02, 05/09/2024
Ngày 5/9, UBND phường Ia Kring (Tp. Pleiku, Gia Lai) có báo cáo nhanh vụ việc một em nhỏ chết chưa rõ nguyên nhân tại số 57 Trần Nhật Duật (phường Ia Kring). Đây là địa điểm được cá nhân mở ra trông coi trẻ khuyết tật có hộ khẩu ở Tp. Pleiku và các huyện.
Lễ hội Thảo nguyên Đồng Lâm, Lạng Sơn năm 2024 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Lễ hội Thảo nguyên Đồng Lâm, Lạng Sơn năm 2024 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Tin tức - Thúy Hồng - 15:55, 05/09/2024
UBND huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Lễ hội Thảo nguyên Đồng Lâm năm 2024.
VĐV Lê Văn Công giành Huy chương Đồng tại Paralympic Paris 2024

VĐV Lê Văn Công giành Huy chương Đồng tại Paralympic Paris 2024

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 15:53, 05/09/2024
Đô cử Lê Văn Công vừa xuất sắc đem về tấm Huy chương Đồng ở môn cử tạ Paralympic Paris 2024. Đây cũng là chiếc huy chương đầu tiên của Đoàn thể thao người khuyết tật Việt Nam tại Đại hội lần này.
Khôi phục nghề dệt thổ cẩm của người La Chí

Khôi phục nghề dệt thổ cẩm của người La Chí

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 4/9, có những thông tin đáng chú ý sau: Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương ứng phó bão số 3. Hội ngộ trải nghiệm du lịch đất Võ. Khôi phục nghề dệt thổ cẩm của người La Chí. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nhiều bất ngờ trong danh sách đề cử Quả bóng Vàng 2024

Nhiều bất ngờ trong danh sách đề cử Quả bóng Vàng 2024

Thể thao - Hoàng Minh - 15:50, 05/09/2024
Tạp chí France Football (Pháp) đã chính thức công bố danh sách 30 ứng viên cho cuộc đua Quả bóng Vàng (Ballon D'Or) 2024. Ngoài hai siêu sao Cristiano Ronaldo và Lionel Messi, danh sách này cũng vắng bóng nhiều hảo thủ tạo ra không ít ý kiến trái chiều.
Bài thuốc dân gian từ cây trà hoa vàng

Bài thuốc dân gian từ cây trà hoa vàng

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 15:49, 05/09/2024
Trà hoa vàng hay còn có tên gọi khác là chè hoa vàng, kim hoa trà, trà trường thọ, trà rừng… có vị ngọt, tính bình, hương thơm thoang thoảng, dịu nhẹ. Trà hoa vàng có nhiều tác dụng với sức khỏe như thanh lọc cơ thể, giải độc, giảm căng thẳng và Stress, giảm Cholesterol xấu trong máu, duy trì vẻ đẹp trẻ trung, hỗ trợ điều trị ung thư, bảo vệ tim mạch, giúp hạ đường huyết, hỗ trợ giảm cân… Sau đây là một số bài thuốc dân gian từ cây trà hoa vàng mời các bạn tham khảo.
Bắc Ninh đón khoảng 60.000 lượt du khách dịp nghỉ Lễ Quốc khánh

Bắc Ninh đón khoảng 60.000 lượt du khách dịp nghỉ Lễ Quốc khánh

Trang địa phương - Xuân Hải - 15:47, 05/09/2024
Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, cho biết, trong dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, lượng khách du lịch đến Bắc Ninh ước đạt 60.000 lượt, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2023; doanh thu du lịch ước đạt 42 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.
Canh tác nông nghiệp thuận lợi với

Canh tác nông nghiệp thuận lợi với "túi khôn" 4.0

Kinh tế - Vĩnh Sơn - 15:45, 05/09/2024
Tích hợp những công nghệ tiên tiến hàng đầu như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big DATA)... nền tảng mobiArgi giúp nhà nông nâng cao hiệu suất canh tác, tạo ra sự đột phá về chất lượng cây trồng, từ đó gia tăng lợi thế cạnh tranh.
Lễ khai giảng ở những vùng đất còn nhiều khó khăn

Lễ khai giảng ở những vùng đất còn nhiều khó khăn

Giáo dục - Minh Thu - 15:42, 05/09/2024
Sáng 5/9, hòa chung không khí vui tươi, phấn khởi của Lễ khai giảng năm học mới 2024 - 2025, các thầy, cô giáo, các em học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn cũng rất hân hoan chào đón năm học mới với những niềm tin mới.