Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tồn và phát huy nghề thủ công truyền thống của các DTTS ở Kon Tum

Ngọc Chí - 18:41, 13/05/2024

Cộng đồng các dân tộc thiểu số (DTTS) ở Kon Tum có rất nhiều nghề thủ công truyền thống độc đáo, gắn liền với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, nghi lễ, sinh hoạt đời sống cộng đồng, mang đậm nét văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập và phát triển, cũng có không ít nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Trước thực tế này, cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, nhiều nghệ nhân ở các bản làng, bằng nhiều cách đã quyết tâm gìn giữ và truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ mai sau.

Những nghệ nhân tâm huyết

Vốn đam mê với các loại nhạc cụ truyền thống từ khi còn nhỏ, nghệ nhân ưu tú A Thuih ở làng Kon Trang Long Loi, thị trấn Đăk Hà, huyện Đăk Hà đã có nhiều đóng góp trong việc truyền dạy cách chơi và chế tác các loại nhạc cụ truyền thống, như: Đàn T’rưng, Klông pút, Ting ning cho thế hệ trẻ trong làng. 

Ông không chỉ là người tiếp thêm ngọn lửa đam mê văn hóa truyền thống cho lớp trẻ, vực dậy phong trào văn hóa, văn nghệ nơi đây, mà còn là người tích cực quảng bá, giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của người Ba Na đến với du khách gần xa.

Nghệ nhân ưu tú A Thuih (ngoài cùng bên phải) hướng dẫn người dân trong làng trình diễn nhạc cụ truyền thống của dân tộc
Nghệ nhân ưu tú A Thuih (ngoài cùng bên phải) hướng dẫn người dân trong làng trình diễn nhạc cụ truyền thống của dân tộc

Nghệ nhân ưu tú A Thuih chia sẻ: Nguyện vọng của tôi là cố gắng truyền nghề lại cho thế hệ trẻ và người dân trong làng, sợ mai mốt tôi mất thì nó mai một hết không còn truyền thống của dân tộc nữa. Ông già hồi trước dạy tôi như thế nào, thì tôi phải duy trì lại, phải dạy lại cho thế hệ trẻ.

Bên cạnh nghề đan lát dành cho đàn ông, hiện nay nghề dệt thổ cẩm cũng được các mẹ, các chị gìn giữ, lưu truyền và phát triển ở hầu khắp các thôn làng vùng đồng bào DTTS tỉnh Kon Tum. Như những cô gái Ba Na tại làng Plei Tơ Nghia, phường Quang Trung, thành phố Kon Tum, từ khi 7 tuổi, chị Y Thoach đã theo mẹ học dệt thổ cẩm. Do đam mê, lại chăm chỉ, gần 40 năm miệt mài với khung cửi, chị trở thành một trong những nghệ nhân có tay nghề cao của Tổ dệt trong làng. Ngoài kỹ thuật dệt thông thường, chị Y Thoach là một trong số ít người nắm giữ được kỹ thuật dệt thêu gần như đã bị thất truyền.

Chị Y Thoach (ngoài cùng bên trái) vẫn đang gìn giữ nghề dệt truyền thống của dân tộc
Chị Y Thoach (ngoài cùng bên trái) vẫn đang gìn giữ nghề dệt truyền thống của dân tộc

Chị Y Thoach cho biết: Giờ dệt thêu thì hiếm người dệt được, những người già thì họ không còn dệt được do họ không thấy đường. Dệt thêu cũng mất nhiều thời gian và công sức. Dệt cái khăn như bình thường mất 1 tháng, thì dệt thêu phải mất 2 tháng. Mình phải thêu từng sợi chỉ một, hoa văn nổi, sống động và tinh xảo hơn so với cách dệt thông thường rất nhiều.

Kon Tum hiện có 43 dân tộc anh em sinh sống, trong đó, đồng bào DTTS chiếm gần 55% dân số. Những năm qua, thực hiện Đề án Bảo tồn và Phát triển nghề truyền thống các DTTS tại chỗ trên địa bàn tỉnh Kon Tum, công tác bảo tồn phát triển nghề truyền thống các DTTS trong tỉnh đã có nhiều chuyển biến. 

Ngoài lớp nghệ nhân ưu tú lớn tuổi, hiện nay trên địa bàn tỉnh cũng xuất hiện nhiều nghệ nhân ưu tú có tuổi đời còn khá trẻ, như: Nghệ nhân ưu tú A Thu ở thôn Đăk Rô Gia, xã Đăk Trăm, huyện Đăk Tô; nghệ nhân ưu tú A Thui ở thôn Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà; nghệ nhân ưu tú A Huynh, ở thôn Làng Chốt, thị trấn Sa Thầy, huyện Sa Thầy và nhiều nghệ nhân khác ở khắp các địa phương trong tỉnh. Họ là những người tiếp nối niềm đam mê về văn hóa và phát triển các nghề truyền thống của ông cha.

Tạo sinh kế từ nghề truyền thống

Với đôi tay khéo léo, làm ra nhiều sản phẩm đẹp, phong phú, từ lâu ngôi nhà nhỏ của nghệ nhân A Hùng (dân tộc Ba Na) đã trở thành một trong những điểm tham quan của du khách mỗi khi đến với Làng du lịch cộng đồng Kon Kơ Tu, xã Đăk Rơ Wa, TP. Kon Tum. Đam mê với nghề truyền thống từ nhỏ, nghệ nhân A Hùng không chỉ giỏi về đan lát mà còn biết tạc tượng và làm các đồ thủ công mỹ nghệ, nhất là mặt nạ bằng gỗ.

Nghề đan lát giúp nghệ nhân A Hùng có thêm nguồn thu nhập cho gia đình
Nghề đan lát giúp nghệ nhân A Hùng có thêm nguồn thu nhập cho gia đình

Nghệ nhân A Hùng chia sẻ: Ngoài làm các vật dụng thông thường phục vụ nhu cầu của bà con trong đời sống thường ngày, như: Rổ, rá, gùi, nơm bắt cá, tôi còn đan các sản phẩm mây tre nhỏ đẹp mang nét đặc trưng của dân tộc Ba Na dùng để trang trí, phục vụ khách du lịch. Công việc này mang lại thu nhập khá ổn định cho gia đình.

Ngoài nghề đan lát, dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ, hiện nay tại các làng đồng bào DTTS của tỉnh Kon Tum bà con dân làng còn lưu giữ nhiều nghề truyền thống, như: Làm rượu ghè, làm gốm, nghề rèn và các hàng thủ công mỹ nghệ. Nhìn chung các sản phẩm nghề truyền thống đều được làm từ các nguyên vật liệu tự nhiên của núi rừng, thân thiện với môi trường, bền, đẹp. 

Các sản phẩm, ngoài phục vụ nhu cầu trong đời sống hàng ngày của bà con, còn cung cấp cho thị trường và phục vụ nhu cầu mua sắm của khách du lịch, góp phần tăng thêm thu nhập, nâng cao đời sống người dân.

Bà Y Blanh, làng Plei Tơ Nghia, phường Quang Trung, TP. Kon Tum cho biết: Bà con hiện nay không chỉ dệt thổ cẩm truyền thống của mình thường mặc, mà còn làm tấm khăn, áo, váy đi dạ hội và váy công sở. Qua đó, cũng giúp cho các sản phẩm dễ bán hơn và giúp bà con có thêm thu nhập.

Ban Dân tộc tỉnh Kon Tum vinh danh, khen thưởng các nghệ nhân, cá nhân có nhiều thành tích trong bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống
Ban Dân tộc tỉnh Kon Tum vinh danh, khen thưởng các nghệ nhân, cá nhân có nhiều thành tích trong bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống

Theo ông Hà Hồng Duy, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Kon Tum, thời điểm đầu khi bắt đầu triển khai Đề án Bảo tồn và Phát triển nghề truyền thống các DTTS tại chỗ trên địa bàn tỉnh Kon Tum mới có 2.200 người biết nghề, đến thời điểm hiện nay, thì có hơn 12.000 người biết nghề truyền thống; đã hình thành khoảng 47 điểm trưng bày sản phẩm nghề truyền thống hoặc lồng ghép vào các cửa hàng trưng bày sản phẩm Ocop trên địa bàn tỉnh để phục vụ tại các điểm du lịch và phục vụ các sự kiện văn hóa.

Để tiếp tục làm tốt công tác bảo tồn các nghề truyền thống, tháng 2/2022 Tỉnh ủy Kon Tum đã ban hành Nghị quyết số 08 về “Bảo tồn và phát huy giá trị các nghề truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chổ đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030”. Đây là cơ sở để các cấp, ngành, các địa phương trong tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của các nghệ nhân, người có kinh nghiệm, uy tín trong việc gìn giữ, truyền dạy và phát triển nghề truyền thống cho thế hệ trẻ. Góp phần bảo tồn và gìn giữ những bản sắc văn hóa độc đáo của các DTTS, gắn với phát triển các loại hình du lịch, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS...

Tin cùng chuyên mục
Du lịch TP. Hồ Chí Minh thu về hơn 4.200 tỷ đồng trong thời gian diễn ra Lễ hội sông nước

Du lịch TP. Hồ Chí Minh thu về hơn 4.200 tỷ đồng trong thời gian diễn ra Lễ hội sông nước

Sau 10 ngày tổ chức, với gần 20 hoạt động trong khuôn khổ sự kiện, Lễ hội sông nước TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2 năm 2024 thu hút hơn 1,3 triệu lượt du khách, nhờ đó doanh thu du lịch và dịch vụ đã đạt 4.250 tỷ đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Hoàng Su Phì – Điểm hẹn mùa nước đổ

Hoàng Su Phì – Điểm hẹn mùa nước đổ

Phóng sự - Duy Chí - Vũ Mừng - 21:52, 12/06/2024
Hằng năm vào mùa nước đổ (cuối tháng 5, đầu tháng 6) và mùa lúa chín (cuối tháng 9, đầu tháng 10) là 2 dịp mà nườm nượp du khách tìm đến Hoàng Su Phì (Hà Giang) để chiêm ngưỡng những thửa ruộng bậc thang kỳ vỹ. Vào những thời điểm này, du khách được chiêm ngưỡng các thửa ruộng bậc thang uốn lượn trùng điệp, chạy dài từ ven suối lên đỉnh núi và xen lẫn những cánh rừng nguyên sinh, những nương chè cổ thụ và những dòng sông, khe suối, tạo thành bức tranh thiên nhiên hài hòa, nhiều màu sắc.Dưới đây là hình ảnh ghi lại vẻ đẹp của Hoàng Su Phì vào mùa nước đổ- thời điểm nước bắt đầu tràn về “đánh thức” vùng đất phía Tây Hà Giang sau những ngày khô hạn.
Người “đánh thức” sử thi Hà Nhì

Người “đánh thức” sử thi Hà Nhì

Gương sáng giữa cộng đồng - Nhật Minh - 21:44, 12/06/2024
Đã từng một thời đắm chìm trong làn khói của “nàng tiên nâu”, đẩy cả gia đình vào bờ vực thẳm, nhưng rồi người đàn ông dân tộc Hà Nhì đã bừng tỉnh, quyết tâm cai nghiện thành công. Rồi ông đi khắp các bản làng vùng cao để sưu tầm, ghi chép những bài hát, điệu múa, những áng sử thi của người Hà Nhì để truyền dạy cho thế hệ trẻ.
“Cây đại thụ” của bản làng

“Cây đại thụ” của bản làng

Gương sáng giữa cộng đồng - Phạm Tiến - 21:43, 12/06/2024
Bước sang tuổi 76, mái tóc đã bạc phơ nhưng ông Cao Duy Ư, Người có uy tín bản Hóa Lương, xã Hóa Sơn, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình vẫn rắn rỏi như cây lim, cây táu giữa rừng già. Tiếng nói của ông vẫn sang sảng, chắc nịch. Suốt 23 năm qua, ông như “cây đại thụ” của bản làng, cùng chia ngọt sẻ bùi với đồng bào, chung tay xây dựng quê hương.
Xác định 18 đội tuyển khu vực châu Á lọt vào vòng loại thứ 3 World Cup 2026

Xác định 18 đội tuyển khu vực châu Á lọt vào vòng loại thứ 3 World Cup 2026

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 21:37, 12/06/2024
Vòng loại thứ 2 World Cup 2026 khu vực châu Á khép lại sau lượt trận cuối cùng diễn ra vào rạng sáng 12/6. Qua đó, chính thức xác định 18 đội bóng giành quyền vào vòng loại thứ 3, cạnh tranh những tấm vé tham dự vòng chung kết World Cup 2026.
Châu Á có số người chết sớm vì bụi mịn nhiều nhất thế giới

Châu Á có số người chết sớm vì bụi mịn nhiều nhất thế giới

Tin tức - T.H - 21:36, 12/06/2024
Nghiên cứu mới cho thấy lượng bụi mịn PM2.5 trong không khí tăng nhanh trong 40 năm qua, dẫn đến 135 triệu ca tử vong sớm trên toàn cầu, nhiều nhất ở châu Á.
Tin trong ngày - 12/6/2024

Tin trong ngày - 12/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Chung tay hành động vì cam kết của chúng ta: Chấm dứt lao động trẻ em . Bảo tồn nghề thủ công truyền thống đồng bào Khmer ở Trà Vinh. Nữ hộ sinh 18 năm tận tâm gắn bó với công tác y tế vùng cao. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Những thay đổi đáng lưu ý trong mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024

Những thay đổi đáng lưu ý trong mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024

Giáo dục - Hoàng Minh - 21:32, 12/06/2024
Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, giấy thi tốt nghiệp THPT năm 2024 có một thay đổi so với những năm trước. Theo đó, các thí sinh cần lưu ý những điểm mới này, tránh để xảy ra nhầm lẫn.
Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Kinh tế - T.H - 21:27, 12/06/2024
Vài ngày trở lại đây, trên các chợ hải sản online, nhiều người rao bán tôm hùm đất sống với số lượng lớn. Là sinh vật ngoại lai đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng.
Đắk Lắk: Xử lý nghiêm tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp

Đắk Lắk: Xử lý nghiêm tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp

Trang địa phương - Lê Hường - 21:23, 12/06/2024
UBND tỉnh Đăk Lăk đã ban hành Kế hoạch số 105/KH-UBND thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.
12 năm ra báo cáo phát triển bền vững Vinamilk công bố những thông tin gì?

12 năm ra báo cáo phát triển bền vững Vinamilk công bố những thông tin gì?

Kinh tế - PV - 21:19, 12/06/2024
Là một doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, Báo cáo Phát triển bền vững (PTBV) của Vinamilk luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu kĩ lưỡng. Năm thứ 12 công bố, Báo cáo PTBV năm 2023 được Vinamilk chọn chủ đề “Để tâm thay đổi – Net Zero 2050”.
Đội tuyển Việt Nam tiếp tục tụt sâu trên Bảng xếp hạng FIFA

Đội tuyển Việt Nam tiếp tục tụt sâu trên Bảng xếp hạng FIFA

Thể thao - Hoàng Minh - 21:17, 12/06/2024
Kết thúc hành trình tại Vòng loại thứ 2 World Cup 2026 với kết quả không mấy tích cực, Đội tuyển Việt Nam liên tục bị trừ điểm và tụt sâu trên Bảng xếp hạng của FIFA.