Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển cây dược liệu vùng DTTS và miền núi theo Chương trình MTQG 1719: Tiềm năng lớn, khó khăn cũng không nhỏ

An Yên - 07:23, 10/06/2024

Nhiều chủng loại cây, diện tích lớn, thổ nhưỡng và khí hậu thích hợp… là những tiềm năng sẵn có để phát triển cây dược liệu vùng DTTS và miền núi. Việc phát triển loại cây này như được tiếp thêm động lực bởi từ Chương trình MTQG 1719. Dẫu vậy, vẫn không tránh khỏi những khó khăn, thách thức trong thực tiễn triển khai.

Nhờ mô hình trồng cây dược liệu mà hàng nghìn hộ dân ở huyện Tây Giang (Quảng Nam) vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống
Nhờ mô hình trồng cây dược liệu mà hàng nghìn hộ dân ở huyện Tây Giang (Quảng Nam) vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống

Tiềm năng phát triển dược liệu vùng DTTS và miền núi 

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện đã lưu giữ và bảo tồn 1.531 nguồn gene thuộc 884 loài cây thuốc, có nhiều loài quý hiếm thuộc diện có nguy cơ bị tuyệt chủng, loài đặc hữu, loài có giá trị kinh tế; tại 7 vườn cây thuốc vùng Đồng bằng sông Hồng (Hà Nội); vùng Trung du phía Bắc (Tam Đảo), vùng núi cao phía Bắc (Lào Cai), vùng Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa), vùng Tây Nguyên (Đà Lạt), vùng Duyên hải Nam Trung Bộ (Phú Yên) và vùng Đông Nam Bộ (Thành phố Hồ Chí Minh).

Tổng diện tích phát triển cây dược liệu cả nước là 357.178ha. Trong đó, diện tích trồng trên đất quy hoạch cho lâm nghiệp, trồng dưới tán rừng là 220.178ha; trồng trên đất nông nghiệp, cả cây lâu năm và cây ngắn ngày là 137.000ha, tổng số loài cây dược liệu gây trồng là 150 loài cây khác nhau.

Trong đó, vùng Tây Bắc Bộ là 46.181ha, bao gồm 57 loài; vùng Đông Bắc Bộ diện tích phát triển cây dược liệu là 270.565ha, bao gồm 59 loài; vùng Tây Nguyên diện tích phát triển cây dược liệu là 13.330ha, bao gồm 24 loài…

Theo thống kê, tổng số loài cây thuốc có nhu cầu sử dụng trong y học cổ truyền khoảng 800 loài, tổng nhu cầu về lượng khoảng 30.000 tấn/năm. Tổng số loài thảo dược có nhu cầu sử dụng trong công nghiệp dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, công nghiệp thực phẩm, đồ uống khoảng 300 loài, tổng nhu cầu về lượng khoảng 30.000 tấn/năm. Tổng giá trị xuất khẩu thảo dược Việt Nam ước khoảng 400 triệu USD/năm, trong đó đóng góp chính là quế, hồi và thảo quả.

Thu hoạch hoa cây cát sâm để làm trà ở huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La
Thu hoạch hoa cây cát sâm để làm trà ở huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

Trồng cây dược liệu mở hướng thoát nghèo 

Lần đầu tiên phát triển dược liệu trong nước được Chính phủ quan tâm đầu tư bài bản, khoa học, tổng thể… để nhằm phát triển tiềm năng lợi thế gắn với phát triển kinh tế - xã hội thông qua Chương trình MTQG dành riêng cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có Nội dung 2: Đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý thuộc Tiểu dự án 2, thuộc Dự án 3: Hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, vùng trồng dược liệu quý, thúc đẩy khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp và thu hút đầu tư vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Thực ra, trước khi có các dự án của Chương trình MTQG 1719, thì cây dược liệu cũng đã được các địa phương quan tâm, đầu tư, phát triển.

Ở nhiều địa phương vùng đồng bào dân DTTS hiện nay đã và đang triển khai nhiều mô hình trồng cây dược liệu, góp phần quan trọng trong việc tạo sinh kế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Kể từ khi có Chương trình MTQG 1719, việc phát triển cây dược liệu như được tiếp thêm động lực bởi hành lang pháp lý rộng lớn.

Ngay tại A Lưới (Thừa Thiên Huế), tuy điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nhưng A Lưới lại có khí hậu mát mẻ trong lành, thích hợp để trồng các cây dược liệu. Theo đó, dự án vùng trồng dược liệu quý được triển khai trên diện tích 363,4ha tại các xã Quảng Nhâm, A Roàng và Hồng Bắc. Các loại dược liệu được trồng bao gồm nhiều loại như: ba kích, bách hộ, cà gai leo, hà thủ ô, hoài sơn, mạch môn, nhân trần, sa nhân tím, sâm bố chính, thiên niên kiện, xạ can... Việc thực hiện dự án của Chương trình MTQG 1719 sẽ sử dụng tối thiểu 50% lao động là người DTTS và thời gian thực hiện từ năm 2022 đến năm 2025.

Giám đốc Phan Xuân Diện (áo đen) giới thiệu về cây dược liệu với chuyên gia nước ngoài
Giám đốc Phan Xuân Diện (áo đen) giới thiệu về cây dược liệu với chuyên gia nước ngoài

Hay tại huyện Nam Trà My (tỉnh Quảng Nam), huyện đã triển khai đề án bảo tồn và phát triển cây dược liệu trên địa bàn gắn với nhiệm vụ giảm nghèo của địa phương. Đề án dựa trên hình thức Nhà nước và người dân cùng làm; trong đó, huyện hỗ trợ và huy động tối đa nguồn lực của Nhân dân để phát triển các loại cây dược liệu thành sản xuất hàng hóa, tổ chức đào tạo đội ngũ làm dịch vụ phục vụ sản xuất, thu mua, chế biến, đóng gói, trưng bày, giới thiệu, quảng bá sản phẩm các loại cây dược liệu trên thị trường trong và ngoài nước. Dựa vào cây dược liệu, nhiều hộ gia đình từ diện hộ nghèo đã vươn lên thành hộ khá, tạo nên sinh kế bền vững cho người dân.

Đến thời điểm hiện nay, một số doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác đã tham gia xuất khẩu nhiều loại dược liệu như: Quế, hồi, thảo quả, nghệ, hòe, kê huyết đằng... Mặc dù tổng giá trị xuất khẩu quế, hồi liên tục tăng, năm 2022, năm 2023 đạt hơn 276 triệu USD, nhưng theo các chuyên gia, con số này còn nhỏ so với thị phần dược liệu trên toàn thế giới. Điều đó càng khẳng định chắc chắn thêm rằng, tiềm năng phát triển, hiệu quả của cây dược liệu là rất lớn, góp phần ổn định cuộc sống cho người dân vùng DTTS và miền núi.

Đâu là thách thức?

Bảo tồn gắn với phát triển giá trị kinh tế của dược liệu vùng DTTS và miền núi không chỉ gắn liền với tri thức sử dụng của đồng bào DTTS. Muốn cây dược liệu trở thành cây thuốc, là do hai yếu tố dược liệu đơn thuần và phương thức chế biến, thì thực tế là còn chưa tương xứng với tiềm năng.

Nhờ tham gia vào HTX trồng dược liệu, nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Tu Mơ Rông đã có thu nhập ổn định, vươn lên khá giả
Nhờ tham gia vào HTX trồng dược liệu, nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Tu Mơ Rông đã có thu nhập ổn định, vươn lên khá giả

Nhìn từ các địa phương, có thể thấy phần lớn cây dược liệu chưa được chế biến sâu mà chủ yếu bán nguyên liệu thô, nên giá trị thấp. Để phát huy thế mạnh, cần có cơ chế, chính sách khai thác, phát triển phù hợp; nhất là việc thu hút sự tham gia của doanh nghiệp vào chế biến sâu dược liệu. Ngoài ra, giải quyết bài toán đầu ra cho dược liệu bằng cách phát triển mô hình: gắn kết y học cổ truyền và dược liệu; dùng dược liệu tạo ra ẩm thực và chữa bệnh, gắn với du lịch… xuất khẩu cũng là những tiềm năng vẫn còn “ngái ngủ”.

Muốn giải quyết thực trạng này, các địa phương cần sớm xây dựng quy hoạch vùng dược liệu, biến nguồn tài nguyên này thành tiềm năng, lợi thế chủ lực nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng mối liên kết “bốn nhà”.

Về vấn đề này, Chương trình MTQG 1719 đã và đang từng bước tháo gỡ thông qua việc đầu tư hỗ trợ phát triển dược liệu quý được triển khai thí điểm theo hình thức dự án liên kết chuỗi giá trị tại 22 huyện của 21 tỉnh, với 18 dự án vùng trồng dược liệu quý và 4 dự án Trung tâm nhân giống ứng dụng công nghệ cao nhằm góp phần tạo sinh kế, tăng thu nhập cho bà con vùng DTTS và miền núi.

Cùng với những chủ trương, chính sách về phát triển dược liệu của mỗi địa phương, thì Chương trình MTQG 1719 sẽ là đòn bẩy, khắc phục được những khó khăn, thách thức hiện có… để khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của cây dược liệu vùng DTTS và miền núi. Khi đó, sinh kế của bà con sẽ càng bền vững hơn./.

Tin cùng chuyên mục
Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Vài ngày trở lại đây, trên các chợ hải sản online, nhiều người rao bán tôm hùm đất sống với số lượng lớn. Là sinh vật ngoại lai đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng.
Tin nổi bật trang chủ
Hoàng Su Phì – Điểm hẹn mùa nước đổ

Hoàng Su Phì – Điểm hẹn mùa nước đổ

Phóng sự - Duy Chí - Vũ Mừng - 21:52, 12/06/2024
Hằng năm vào mùa nước đổ (cuối tháng 5, đầu tháng 6) và mùa lúa chín (cuối tháng 9, đầu tháng 10) là 2 dịp mà nườm nượp du khách tìm đến Hoàng Su Phì (Hà Giang) để chiêm ngưỡng những thửa ruộng bậc thang kỳ vỹ. Vào những thời điểm này, du khách được chiêm ngưỡng các thửa ruộng bậc thang uốn lượn trùng điệp, chạy dài từ ven suối lên đỉnh núi và xen lẫn những cánh rừng nguyên sinh, những nương chè cổ thụ và những dòng sông, khe suối, tạo thành bức tranh thiên nhiên hài hòa, nhiều màu sắc.Dưới đây là hình ảnh ghi lại vẻ đẹp của Hoàng Su Phì vào mùa nước đổ- thời điểm nước bắt đầu tràn về “đánh thức” vùng đất phía Tây Hà Giang sau những ngày khô hạn.
Người “đánh thức” sử thi Hà Nhì

Người “đánh thức” sử thi Hà Nhì

Gương sáng giữa cộng đồng - Nhật Minh - 21:44, 12/06/2024
Đã từng một thời đắm chìm trong làn khói của “nàng tiên nâu”, đẩy cả gia đình vào bờ vực thẳm, nhưng rồi người đàn ông dân tộc Hà Nhì đã bừng tỉnh, quyết tâm cai nghiện thành công. Rồi ông đi khắp các bản làng vùng cao để sưu tầm, ghi chép những bài hát, điệu múa, những áng sử thi của người Hà Nhì để truyền dạy cho thế hệ trẻ.
“Cây đại thụ” của bản làng

“Cây đại thụ” của bản làng

Gương sáng giữa cộng đồng - Phạm Tiến - 21:43, 12/06/2024
Bước sang tuổi 76, mái tóc đã bạc phơ nhưng ông Cao Duy Ư, Người có uy tín bản Hóa Lương, xã Hóa Sơn, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình vẫn rắn rỏi như cây lim, cây táu giữa rừng già. Tiếng nói của ông vẫn sang sảng, chắc nịch. Suốt 23 năm qua, ông như “cây đại thụ” của bản làng, cùng chia ngọt sẻ bùi với đồng bào, chung tay xây dựng quê hương.
Xác định 18 đội tuyển khu vực châu Á lọt vào vòng loại thứ 3 World Cup 2026

Xác định 18 đội tuyển khu vực châu Á lọt vào vòng loại thứ 3 World Cup 2026

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 21:37, 12/06/2024
Vòng loại thứ 2 World Cup 2026 khu vực châu Á khép lại sau lượt trận cuối cùng diễn ra vào rạng sáng 12/6. Qua đó, chính thức xác định 18 đội bóng giành quyền vào vòng loại thứ 3, cạnh tranh những tấm vé tham dự vòng chung kết World Cup 2026.
Châu Á có số người chết sớm vì bụi mịn nhiều nhất thế giới

Châu Á có số người chết sớm vì bụi mịn nhiều nhất thế giới

Tin tức - T.H - 21:36, 12/06/2024
Nghiên cứu mới cho thấy lượng bụi mịn PM2.5 trong không khí tăng nhanh trong 40 năm qua, dẫn đến 135 triệu ca tử vong sớm trên toàn cầu, nhiều nhất ở châu Á.
Tin trong ngày - 12/6/2024

Tin trong ngày - 12/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Chung tay hành động vì cam kết của chúng ta: Chấm dứt lao động trẻ em . Bảo tồn nghề thủ công truyền thống đồng bào Khmer ở Trà Vinh. Nữ hộ sinh 18 năm tận tâm gắn bó với công tác y tế vùng cao. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Những thay đổi đáng lưu ý trong mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024

Những thay đổi đáng lưu ý trong mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024

Giáo dục - Hoàng Minh - 21:32, 12/06/2024
Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, giấy thi tốt nghiệp THPT năm 2024 có một thay đổi so với những năm trước. Theo đó, các thí sinh cần lưu ý những điểm mới này, tránh để xảy ra nhầm lẫn.
Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Sinh vật ngoại lai đắt hàng tại Việt Nam

Kinh tế - T.H - 21:27, 12/06/2024
Vài ngày trở lại đây, trên các chợ hải sản online, nhiều người rao bán tôm hùm đất sống với số lượng lớn. Là sinh vật ngoại lai đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng.
Đắk Lắk: Xử lý nghiêm tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp

Đắk Lắk: Xử lý nghiêm tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp

Trang địa phương - Lê Hường - 21:23, 12/06/2024
UBND tỉnh Đăk Lăk đã ban hành Kế hoạch số 105/KH-UBND thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.
12 năm ra báo cáo phát triển bền vững Vinamilk công bố những thông tin gì?

12 năm ra báo cáo phát triển bền vững Vinamilk công bố những thông tin gì?

Kinh tế - PV - 21:19, 12/06/2024
Là một doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, Báo cáo Phát triển bền vững (PTBV) của Vinamilk luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu kĩ lưỡng. Năm thứ 12 công bố, Báo cáo PTBV năm 2023 được Vinamilk chọn chủ đề “Để tâm thay đổi – Net Zero 2050”.
Đội tuyển Việt Nam tiếp tục tụt sâu trên Bảng xếp hạng FIFA

Đội tuyển Việt Nam tiếp tục tụt sâu trên Bảng xếp hạng FIFA

Thể thao - Hoàng Minh - 21:17, 12/06/2024
Kết thúc hành trình tại Vòng loại thứ 2 World Cup 2026 với kết quả không mấy tích cực, Đội tuyển Việt Nam liên tục bị trừ điểm và tụt sâu trên Bảng xếp hạng của FIFA.